انواع اهداء کننده عضو:
الف- دهنده زنده فاميل ( LRDS ) :
فرد دهنده بايد عاري از وضعيتي باشد كه خطر عوارض جراحي را افزايش ميدهد و عملكرد كليه باقيمانده را كم ميكند يا كيفيت پايه زندگي وي را تغيير دهد . هنوز هم ميزان موفقيت پيوند با فاميل درجه 1 بسيار بهتر از جسد است . مطالعات نشان ميدهد كه اگر فرد دهنده از نظر طبي مناسب باشد عوارض بعدي براي فرد دهنده قابل قبول و كمتر است.
در حال حاضر نيمه عمر آلوگرافت براي پيوندهاي LRD نسبت به جسد بيش از 10 سال است . ( 4/13 در برابر 2/8 سال )
در گيرندگان پيوند از LRD كه يك هاپلوتيپ مشابه دارند و با سيكلوسپورين درمان ميشوند ، طول عمر بيمار و پيوند با گيرندگاني كه هر دو هاپلوتيپ مشابه دارند يكسان است ، لذا LRD نه فقط به واسطه نتايج برتر پيوند ، بلكه به دليل كم شدن روزافزون اعضاء جسد همچنان منبع ارزشمند و مهم براي انجام پيوند است .
بقاي يك ساله پيوند در افراد فاميل نسبت به جسد 5 تا 7% بهتر از پيوند از جسداست .
ب- دهنده زنده غيرفاميل ( LURDS ) :
استفاده از LURD به علت غلبه بركم بودن اعضاء در جهان به عنوان روشي مهم افزايش يافته است . ميزان حيات يك ساله پيوند در اين گيرندگان از 83 تا 93% متغير است . البته اغلب استانداردهاي انتخاب دهنده رعايت نميشود و افراد براي گرفتن پول كليه خود را اهدا ميكنند .
پايين بودن ميزان حيات بيماران ( 75 تا 81 درصد در يك سال ) و میزان حيات پيوند ( 63 تا 82 درصد در يك سال ) گزارش شده است . به علاوه انتقال 5 مورد HIV نيز در يك گروه تحت مطالعه ديده شده است .
LURD زماني كه از نظر قانوني در طبي مناسب باشد در نظر گرفته ميشود .
از نظر قانوني اگر رابطه پايدار مثل رابطه همسري باشد مناسبتر است .
در صورت رعايت اين معيارها ، نتايج پيوند از LURD از نظرطول عمر بيمار و پيوند بهتر از جسد و مشابه فاميل است .
كيفيت فيزيولوژيك عالي اين كليهها كه در اثر نگهداري يا ایسکمی آسيبي به آنها وارد نميشود يكي از علل اصلي خوب بودن نتايج حاصله است . در ضمن اهداكنندگان زنده امتياز در دسترس بودن فوري را دارند .
ج- دهنده جسد :
جسد نبايد بيماري منتشري داشته باشد كه بتواند بر روي عروق و پرفيوژن كليه تاثير سوء بگذارد مثل فشارخون مزمن، ديابت ، بدخيمي (متاستاز ) عفونت در افراد بالاي 60 سال يا افرادي كه بيماري sys مشكوك يا خفيف دارند مثل فشارخون بايد بيوپسي كليه را مدنظر داشت .
اگر بيوپسي نشاندهنده گلومرولواسكلروز قابل توجه ( بيش از 20-10% ) ، هيپوپلازي انتيها فيبروز بينابيني ، آتروفي توبولر ، يا علائمي از انعقاد داخل عروقي باشد ايدهآل نيست . يا اصلا قابل قبول نيست .
دهنده جسدي كه از نظر هموديناميك پايدار است و قلب آنها ضربان دارد ترجيح دارند تا از اوليگوري و ATN جلوگيري شود .
دهنده بالغ جوان بيشتر به ATN مقاومند و بهتر است از اين گروه سني گرفته شود . بهترين دهندهها 2 تا 60 سال هستند .
به طور كلي در دهههاي 1970 و 1980 ميزان موفقيت يكساله پيوندهاي از جسد بطور پيشروندهاي افزايش يافته است . بخصوص با مصرف سيكلوسپورين .
به طوري كه از دو سال 1980 ( 70% ) ، 1990 ( 82% ) ، 1998 ( 88% ) رسيد . البته فشارخون و ديابت و سن بالا در پيوند موثر هستند .
كليههاي گرفته شده از جسد در دسترس بيمار كمتر از مقدار لازم براي برآورده كردن نياز فعلي داوطلبان پيوند است و ميانگين زمان انتظار 4 سال است .
در ايالت متحده آمريكا شبكه تامين اعضاي پيوند وجود دارد كه جداكردن كليههاي اجساد و نگهداري آنها به مدت حداكثر 48 ساعت به وسيله خونرساني ضربان دار سرد يا گرم و سرد كردن ساده امكانپذير ميكند تا مسائل نظير تعيين نوع بافت ، آزمون سازگاري متقاطع ، انتقال و انتخاب حل شود .
آسيب كليه ناشي از ايسكميك به هنگام نگهداري كليه از دهنده جسد در بقاء پيوند بسيار موثر است . علت بهتربودن پيوند از غير فاميل زنده نسبت به جسد ميتواند در نتيجه دو مساله يعني مدت زمان كوتاه ايسكمي سرد و مراقبت بيش از حد براي اثبات ايدهآل بودن وضعيت و عملكرد كليه اهداكننده پيش از عمل است . در ضمن خريد عضو در آمريكا ممنوع است .
ايجاد ضايعه كليوي در اهداكنندگان زنده بسيار كم است ولي ايجاد مشكل بعد از 20 سال بيشتر نامعلوم است و شايد بتوان گفت كه داشتن يك كليه وقتي مهم ميشود كه مشكل ديگري مانند افزايش فشارخون به آن اضافه شود .
همچنين بايد خطر ديابت تيپ I در يك خانواده كه ميخواهد به بيمار ديابتي كليه بدهد در نظر گرفته شود و آزمايش عمل گلوكز انجام شود .
در مورد پيوند از جسد مشابه بودن HLA در بقاي 5 ساله بسيار مهم است .
تاريخ بروز رساني : چهارشنبه 06/07/90 ساعت 13:07
|