اهميت و نقش تغذيه - تنظيم خانواده و شير دهي - مواد مغزي شير مادر ... - عوامل ايمونولوژي شير مادر - دوشيدن شير ... - روش صحيح مكيدن - نگهداري شير- مشكلات شير دهي

نحوه‌ مكيدن پستان:

يك نوزاد سالم كه به موقع متولد شده باشد سه عكس العمل (رفلكس) دارد كه به تغذيه او كمك مي كند.

1- رفلكس جستجو : اگر گونه يا گوشه دهان نوزاد در تماس با چيزي قرار نگيرد و او گرسنه هم باشد دهانش را باز كرده و سرش را به طرف محل تماس مي چرخاند.

2- رفلكس مكيدن: اگر چيزي مثل نوك پستان يا انگشت در داخل دهان نوزاد قرار بگيرد آن را مي مكد. اين رفلكس بعد از تولد بسيار قوي است ، خصوصا در 20 -30 دقيقه اول تولد و اگر در اين مدت نوزاد به پستان مادر گذاشته نشود قدرت مكيدن در طي 12 – 24ساعت بعد بسيار ضعيف است.

3- رفلكس قورت دادن : اگر دهان نوزاد پر از شير يا مايع ديگري شود آنرا قورت مي دهد.

هنگام مكيدن اگر وضعيت پستان گرفتن درست باشد:

1- شير خوار نوك پستان و هاله اطراف آن را مي كشد و به شكلteat درمي آورد كه اصطلاحا آن را مي گويند. نوك پستان در اين حالت بلندتر از معمول و حدود ثلث teat‌ را تشكيل مي دهد و زمانيكه شيرخوار پستان را رها مي كند براي چند لحظه مي توان اين بلندي نوك پستان را مشاهده كرد.

2- نوك پستان و هاله اطراف آن كه به اطراف كشيده شده است ، بين زبان و كام سخت شير خوار قرار مي گيرد و او مي تواند با آرواره هايش بر سينوسهاي لاكتي فروس ( مجاري محل تجمع شير) فشار بياورد. ضمنا زبان شكل فرو رفته ( مقعر ) بخود گرفته و امواجي دودي شكل از نوك زبان بطرف عقب آن حركت مي كند كه اين امواج باعث خارج شدن شير از سينوسهاي لاكتي فروس به داخل دهان شير خوار مي گردد. اكثر اوقات هنگامي كه شير خوار در حال شير خوردن است مي توان نوك زبان او را در بالاي لب تحتانيش مشاهده نمود.

وضعيت صحيح مادر هنگام شير دادن :

1- شانه و گردن مادر بايد راحت و آزاد باشد.

2- چه در حال نشسته و چه در حال دراز كشيده بايد بالشي در پشتش بگذارد ( پشتش حمايت شود.)

3- مادر بايد كاملا آزاد و آسوده بوده و هيچگونه فشار و اضطرابي نداشته باشد بنا براين اگر مادري پاهايش را تكان بدهد ، شير خوار را حركت دهد، به گونه شيرخوار ضربات آهسته بزند و پستان را از دهان شير خوار بكشد همه نشان دهنده اضطراب او است.

4-ضمنا نيازي نيست كه مادر هنگام شير دادن سينه را در بين دو انگشت دست بگيرد ( حالت قيچي كردن) زيرا اين وضعيت باعث مي شود كه شير خوار فقط نوك پستان را بمكد.

5- شير خوار در بين بازوان مادر بايد طوري قرار گيرد كه صورتش مقابل پستان مادر باشد تا مجبور نشود كه سرش را بچرخاند يا كشش دهد. شير خوار را بايد از پشت شانه هايش نگهداشت نه از پشت سر

6- مادر با نوك پستان گونه شير خوار را بايد لمس كند و منتظر بماند تا شير خوار دهانش را باز كند . سپس لب پایين او را بر قاعده آرئول بگذارد و سريعا شير خوار را به خود نزديك كرده و نوك سينه و آرئول را در دهانش بگذارد.

7- تماس تن شير خوار با مادر بايد بر قرار باشد تنه به تنه Skin By Skin و خيلي نزديك بهم باشد لذا شير خوار را نبايد زياد لباس پوشاند يا در پتو پيچيد كه بين شير خوار و مادر فاصله بيفتد.

8- بايد شير خوار در بغل گرفته شود و نبايد آويزان باشد. چانه شير خوار بايد در تماس با پستان باشد. اگر دور از پستان باشد فقط نوك پستان را خواهد مكيد. سر و گردن شير خوار بايد راحت بوده و حالت كشيدگي يا پيچ خوردن نداشته باشد .

9- سر و بدن شير خوار در يك امتداد باشد. بطوري كه اگر خطي از بدن كودك و قسمت فوقاني بازوي او بكشيم بايد از ميان گوشهايش بگذارد.

10- در وضعيت صحيح شير دهي تمام بدن شير خوار روبروي مادر در تماس نزديك با بدن اوست. صورت شير خوار روبروي پستان مادر قرار دارد. چانه اش روي پستان مادر قرار گرفته است . دهانش كاملا باز است. لب پايين او بطرف خارج برگشته است. قسمتي از هاله پستان در بالاي لب فوقاني و قسمت بسيار كمي از هاله در زير لب تحتاني او قابل ديدن است. زبان او را كه به حالت مقعر و دور تا دور پستان را گرفته است مي توان مشاهده نمود. مكيدنهايش آرام و عميق است. صداي قورت دادن شير به خوبي شنيده مي شود. گونه‌هايش گرد و بر آمده است نه فرو رفته و گود . شير خوار آسوده و خوشحال است و در پايان شير خوردن بسيار راضي و خشنود بنظر مي رسد . شير خوار وقتي احساس كند كه سير شده است.خودش پستان را رها مي كند و نوك پستان در اين حال كشيده تر و بلند تر از معمول است. مادر هيچگونه دردي در هنگام شير دادن احساس نمي كند.

نشانه هاي وضعيت نادرست شير خوردن :

• بدن شير خوار به خارج از آغوش مادر چرخيده و در تماس نزديك با بدن او نيست و حتي ممكن است سرش به يكطرف چرخيده باشد.

• چانه اش از پستان مادر دور است.

• دهانش كاملا باز نيست.

• لبهايش به داخل برگشته است.

• قسمت زيادي از هاله در بالا و پائين لبها قابل مشاهده است خصوصا در زير لب تحتاني

• مكيدنهايش بسيار سريع و كوچك است.

• صداي قورت دادن شير شنيده نمي شود بلكه صداي ملچ ملوچ به گوش مي رسد.

• گونه هايش به داخل فرو مي رود.

• به دليل نخوردن شير كافي گريه مي كند و دفعه بعد ممكن است از گرفتن پستان خودداري نمايد.

• وقتي پستان را رها ميكند نوك پستان صاف است و ممكن است خطي در سرتاسر آن ديده شود.

• مادر هنگام شير دادن احساس درد مي كند.