تعریف و موضوع علم فارماسیوتیکس:
موضوع علم فارماسیوتیکس فرمولاسیون و طراحی اشکال داروئی (dosage forms) و سیستمهای دارورسانی می باشد. داروها به ندرت به شكل ماده خالص شيميايي تجويز ميشوند و تقريباً هميشه به شكل فراوردههاي فرموله شده يا اشكال دارويي ارائه ميشوند. براي اين منظور ميتوان از محلولهاي به نسبت ساده تا سامانههاي دارورساني پيچيده را با بكارگيري افزودنيهاي مناسب يا مواد جانبي در فرمولاسيون به كار برد. اين مواد جانبي عملكردهاي داروسازي متنوع و خاصی دارند. اين مواد افزودنيهستند كه در كنار بقيه اجزاء باعث حل شدن، سوسپانسيونشدن، قوام يافتن، محافظت ميكروبي، امولسيونشدن، اصلاح انحلال، بهبود پرسپذيري و طعم دادن به مواد دارويي شده و فراوردهها يا اشكال دارويي متنوعي را تشكيل ميدهند.
هدف اصلي در طراحي شكل دارويي رسيدن به پاسخ درماني قابل پيشبيني به يك ماده دارويي
مي باشد كه درون يك فرمولاسيون وارد شده است. اين فرمولاسيون بايد در مقياس زیاد قابل توليد باشد و كيفيت محصول به دست آمده بايد تكرارپذير باشد. براي تضمين كيفيت محصول، خصوصيات زيادي مورد نياز است كه از جمله ميتوان پايداريشيمياييو فيزيكي، در صورت نياز محافظت مناسب در مقابل آلودگي ميكروبي، يكنواختي در دوزدارو، مطلوب بودن براي استفاده كنندگان اعم از تجويز كننده و بيمار، و همچنين بستهبندي و برچسبزني مناسب را نام برد. مطلوب اين است كه اشكال دارويي مستقل از تفاوتهاي بين فردي عمل كنند، اما در عمل رسيدن به اين هدف مشكل است. اما ابداعات جديد كه بر فعاليت متابوليك خاص هر فرد بيمار تكيه دارند يا كاشتن اشكال دارويي كاشتنيكه به صدا يا ميدان مغناطيسي خارجي پاسخدهي نشان ميدهند و در پاسخ به اين محركها عمل دارورساني را شروع ميكنند، شروعي بر برآورده كردن اين اهداف است.
عمده فعالیتهای گروه فارماسیوتیکس دانشکده داروسازی مشهد بطور خلاصه بشرح زیر است:
1) تدریس دروس مرتبط با زیررشته فارماسیوتیکس به دانشجویان دوره داروسازی عمومی و تخصصی (PhD) شامل:
داروسازی صنعتی نظری و عملی، فیزیکال فارماسی، فارماسیوتیکس نظری و عملی، بیوفارماسی، کنترل کیفیت داروها (فیزیکوشیمیائی و میکروبی)، فراورده های آرایشی و بهداشتی .....
2) راهنمائی پایان نامه های دانشجویان دوره داروسازی عمومی و فارماسیوتیکس تخصصی.
3) اجرای طرحهای تحقیقاتی در زمینه های مرتبط به فرمولاسیون داروها و سامانه های نوین دارورسانی از جمله لیپوزومها، میکروسفر و نانوسفرها، دارورسانی پوستی، دارورسانی به کولون توسط پلت ها، ایمن سازی از راههای مخاطی از جمله راه بینی و دارورسانی داروهای پپتیدی و پروتئینی بکمک سامانه های ذره ای لیپوزوم و میکروسفر.
4) تالیف و ترجمه کتب مرتبط با رشته فارماسیوتیکس.
5) انتشار مقالات تحقیقاتی در مجلات معتبر علمی داخل و خارج از کشور.
دانشکده داروسازی
