ضمن آرزوي موفقيت، به دانشجويان محترم توصيه مي‌شود قبل از نگارش پايان‌نامة خود، مطالب اين راهنما را به‌دقت مطالعه نموده و متن پايان‌نامة خود را مطابق چارچوب اين راهنما تنظيم نمايند. نمرة كيفيت نگارش پايان‌نامه كه در برگة نمرة دفاع از پايان‌نامه لحاظ شده است، بر اساس رعايت اصول مندرج در همين راهنما محاسبه مي‌گردد.

1- مشخصات متن پايان‌نامه، اعم از مشخصات دانشجو، اساتيد راهنما و مشاور، عنوان پايان‌نامه، روش كار، حجم نمونه و ... بايد مطابق با پروپوزال تصويب‌شدة دانشجو باشد. براي انجام هرگونه تغيير در مشخصات پروپوزال، اخذ مجوز كميتة پايان‌نامه‌هاي باليني يا شوراي تحصيلات تكميلي دانشكده الزامي است.

2- حروف‌چيني و صفحه‌آرايي بايد در برنامة Word (نسخه‌هاي XP، 2003 يا جديدتر) انجام گيرد. تايپ در برنامه‌هايي از قبيل زرنگار قابل قبول نيست. هنگام تسويه حساب، بايد آخرين نسخة كامپيوتريِ مربوط به پايان‌نامة اصلاح‌شده به‌صورت يك فايل واحد (مشتمل بر خلاصة فارسي و انگليسي، صفحة عنوان، فهرست، تمامي فصل‌ها، شكلها، جداول، نمودارها، منابع و مآخذ و ...) به‌انضمام دو فايل ديگر، يكي محتوي خلاصة فارسي و ديگري محتوي خلاصة انگليسي بر روي فلاپي يا CD تحویل واحد پژوهش و پايان‌نامه‌ها گردد.

3- قلم (font) متن پايان‌نامه بايد لوتوس (Lotus) يا كُمپ‌سِت (Compset) معمولي و اندازة آن 13 باشد. در مورد عناوين (تيترها) مي‌توان از قلمهاي تيتر و ياقوت نيز با اندازه‌هاي متناسب (حداكثر تا اندازة 18) استفاده نمود. فاصلة خطوط از هم (Line spacing) يك‌ونيم برابر است. در مورد محتويات جداول مي‌توان فاصلة خطوط و اندازة قلم را متناسب با اندازة جدول تنظيم نمود.

فاصلة متن از كنارة صفحات عبارتند از 4 سانتي‌متر از پايين، 4 سانتي‌متر از بالا، 4 سانتي‌متر از راست و 2 سانتي‌متر از چپ. نحوة قرارگيري صفحة خلاصة انگليسي و صفحة عنوان انگليسي در انتهاي پايان‌نامه همانند كتاب‌هاي انگليسي است يعني اگر پايان‌نامه از آخر ورق زده شود، روي آنها به‌طرف بالا قرار مي‌گيرد. بنابراين، در اين صفحات بايد فاصلة متن از طرف چپ 4 سانتي‌متر و از طرف راست 2 سانتي‌متر باشد.

تذكر: كلية مطالب اين راهنما با رعايت اصول ذكر شده تهيه شده است.

4-بخش‌هاي اصلي پايان‌نامه كاملاً ساده و بدون كادر (border) هستند. فقط در مورد صفحات بسم‌الله، صفحات تقدير و تشكر و صفحات اول هر فصل، مي‌توان از كادر استفاده نمود. قبل از شروع هر فصل و همچنين قبل از شروع بخش منابع، يك صفحة سفيد قرار مي‌گيرد كه "شماره و نام فصل" يا عنوان "منابع" با اندازة درشت و خوانا در آن نوشته شده است. شمارة صفحات در پايين و وسط اوراق درج مي‌شوند. شروع شمارة صفحه از ابتداي فصل اول و پايان آن، انتهاي بخش منابع مي‌باشد. صفحات سفيد عناوين فصول كه قبل از هر فصل قرار مي‌گيرند، نبايد شمارة صفحه داشته باشند.

تذكر: مي‌توان از يك سرصفحة ساده استفاده نمود كه "شماره و نام فصل" و "شمارة صفحه" در آن نوشته شده باشد. البته صفحه‌آرايي با اين روش مشكل بوده و تصحيحات احتمالي پايان‌نامه را دشوار مي‌سازد.

5- بايد در مورد قسمت‌هاي مستند پايان‌نامه (مثل فصلهاي كليات و بحث و همچنين هنگامي كه از يك منبع خاص در ساير فصلها نقل قول مي‌شود)، مشخص باشد كه مطالب علمي از كدام منبع ذكر مي‌شوند.

براي نوشتن منابع از سبك ونكوور استفاده مي‌شود. در شيوة ونكوور به هر منبع به‌ترتيب استفاده يا ظهور در متن، يك شمارة ترتيبي اختصاص داده مي‌شود كه از عدد يك شروع مي‌شود. اين اعداد در انتهاي جملة مورد استناد، بعد از نقطه يا ويرگول و در داخل كروشه نوشته مي‌شوند. اگر منبعي كه قبلاً شماره خورده است، مجدداً مورد استفاده قرار گيرد، همان شماره مجدداً تكرار مي‌شود و شمارة جديد به آن اختصاص داده نمي‌شود. مثلاً: "در جوامع پيشرفته، سرطان دومين عامل مرگ‌ومير به‌شمار مي‌رود. [12]". اگر در بخشي از متن به چند منبع استناد شود كه شماره‌هاي آنها متوالي و پشت سر هم باشد، از خط فاصله [ - ] براي نشان دادن توالي بين اولين عدد و آخرين عدد استفاده مي‌شود. مثلاً [8-3] نشان مي‌دهد كه منابع مورد استناد، منابع شماره‌هاي 3، 4، 5، 6، 7 و 8 هستند. اگر در بخشي از متن، به چند منبع استناد شود كه شماره‌هاي آنها پشت سرهم نباشد، بين هر شماره با شماره بعدي، يك علامت ويرگول و بدون فاصله قرار دهيد. مثل: [8، 7، 6، 2] يا [10، 7 و 5-2].

اگر بخواهيد چندين صفحه از يك منبع را در پايان‌نامه بگنجانيد، لازم است در هر صفحه، در انتهاي يكي از پاراگراف‌ها، همان شمارة منبع را تكرار كنيد تا براي پيدا كردن شمارة منبع، نياز به جستجوي چندين صفحه نباشد.

6- تمامي بخش‌هاي پايان‌نامه (ازجمله جداول، نمودارها، شكل‌ها، اعداد، شمارة صفحات و ...)، بايد كاملاً فارسي بوده و تاحد امكان از لغات فارسي استفاده شود مگر در مواردي كه معادل فارسي واضح و مصطلح براي آنها يافت نشود و يا استفاده از كلمة فارسي به مفهوم اصلي صدمه بزند.

تذكر: در مورد شكل‌ها و نمودارهايي كه از كتب و مقالات اخذ شده‌اند و معمولاً در فصل مقدمه مورد استفاده قرار مي‌گيرند، ترجمة فارسي متن آنها الزامي نيست؛ ولي، بايد توضيح و شمارة ترتيب فارسي داشته باشند (به بند 8 مراجعه شود).

در موارد ضروري كه لازم است معادل انگليسي يك واژه نيز نوشته شوند، در جلوي واژة فارسي شماره گذاشته و با ذكر همين شماره در پايين صفحه، واژة انگليسي معادل به‌صورت زيرنويس نوشته مي‌شود. در مورد استفاده از كلمات اختصاري نيز بايد در اولين محل مورد استفاده، عنوان كامل اصطلاح نوشته شده و در جلوي آن، در داخل پرانتز كلمة اختصاري درج شود. در اين مورد نيز واژة كامل انگليسي را بايد به‌صورت زيرنويس در پايين صفحه نوشت. مثلاً: "از آزمون ازدياد حساسيت تأخيري (آزمون DTH)¹ براي ارزيابي عملكرد ايمني سلولي استفاده مي‌شود." بديهي است كه در محل‌هاي بعدي فقط كلمة اختصاري انگليسي نوشته مي‌شود. در مورد واژه‌هاي متعارف و معمول، بهتر است از ذكر معادل انگليسي به‌صورت زيرنويس آنها خودداري شود.

در متن، بايد نام اشخاص به فارسي نوشته شود و تلفظ انگليسي آن به‌صورت زيرنويس (با ذكر شماره در متن و آوردن نام در پايين صفحه) نگاشته مي‌شود. مثلاً: "در تحقيقات دكتر روزنبرگ ¹ مشخص شد كه فاکتور اکتیوین مترشحه از غدد جنسی سبب پسروی این ناحیه مي‌شود [20]." البته لازم به‌ذكر است كه معمولاً ذكر نام محققين ضرورتي ندارد زيرا مي‌توان با توجه به شمارة منبع كه در آخر جمله مي‌آيد و مراجعه به قسمت منابع، به مشخصات كامل محقق دست يافت مثلاً مي‌توان مثال ذكر شده را به‌صورت زير نوشت: "تحقيقات نشان داده‌اند كه فاکتور اکتیوین مترشحه از غدد جنسی سبب پسروی این ناحیه مي‌شود [20]."

7- صفحات بسم‌الله‌الرحمن‌الرحيم، صفحة عنوان، تقدير و تشكر و چكيدة فارسي، چكيدة انگليسي و صفحة عنوان انگليسي بدون شماره‌صفحه چاپ مي‌شوند. در مورد فهرست، بهتر است از شماره‌گذاري براساس حروف ابجد (الف، ب، ج، د، ه، ...) استفاده شود. شماره‌گذاري اصلي از ابتداي فصل اول (مقدمه) شروع مي‌شود و تا آخر بخش منابع ادامه مي‌يابد.

8- كلية جداول، نمودارها و شكل‌ها بايد شماره‌گذاري شوند. شماره‌گذاري به اين طريق است كه ابتدا شمارة فصل و بعد شمارة ترتيب قرارگيري ذكر مي‌شود. مثلاً پنجمين شكل مورد استفاده در فصل دوم به‌صورت "شكل 2-5: ..." شماره‌گذاري مي‌گردد. بعد از شمارة شكل، توضيح مختصري از محتويات شكل، نمودار يا جدول ارائه مي‌شود. اين توضيح بايد طوري نوشته شود كه مستقلاً مشخص‌كنندة محتواي نمودار يا جدول باشد و خواننده بدون ارجاع به متن اصلي، بتواند اطلاعات لازم را دريافت كند. معمولاً اين توضيح مشخص‌كنندة چهار فاكتور كجا؟ چه‌زماني؟ چه‌كساني؟ و چه‌چيزي؟ مي‌باشد. عناوين توضيح جداول در بالاي جدول نوشته مي‌شوند و عناوين توضيح نمودارها و شكل‌ها در زير نمودار يا شكل درج مي‌شوند. در فصل نتايج، ابتدا نتايج توصيفي داده‌ها و سپس تحليل نتايج نوشته شوند. در مورد آمار تحليلي، ذكر مقادير p value و نام آزمون‌هاي آماري استفاده شده جهت تحليل داده‌ها الزامي است.

9- ضمائم پايان‌نامه با حروف ابجد شماره‌گذاري مي‌شوند. شكل‌ها و جداول موجود در هر ضميمه نيز با توجه به شمارة ضميمه، شماره‌گذاري خواهند شد. مثلاً سومين جدول موجود در ضميمة ج به‌صورت "جدول ج-3: ..." شماره‌گذاري مي‌گردد.

10- روابط رياضي و فرمول‌ها نيز با توجه به فصل مربوطه و ترتيب قرارگيري، شماره‌گذاري مي‌شوند. به‌عنوان مثال: "(رابطة 3-7)" نشان دهندة هفتمين فرمول در فصل سوم است.

11- تعداد صفحات در مورد پايان‌نامه‌هاي دكتري عمومي بدون احتساب فهرست، چكيده‌ها و منابع حداقل 50 صفحة استاندارد و در مورد دكتري تخصصي حداقل 60 صفحة استاندارد مي‌باشد.

*ادامة راهنما در صفحة دوم*

براي مشاهدة صفحة دوم، اينجا را كليك كنيد