|
ديابت چيست ؟
ديابت بعلت ناتواني بدن در توليد يا مصرف انسولين ايجاد مي شود. انسولين ماده اي است كه توسط لوزالمعده
توليد وباعث مي شود قند ها که مهمترين منبع انرژي برای بدن هستند مورد استفاده سلول ها قرار گيرد.
انسولين چيست؟
در لوزالمعده ياپانكراس سلولهايي وجود دارد بنام بتا كه انسولين مي سازد . با خوردن غذا سلولهاي بتا به
داخل خون انسولين آزاد مي كنندكه عمل مصر ف يا ذخيره قند(گلوكز) خون را موجب مي شود.
بدن افراد ديابتي نوع1 به دليل تخريب سلولهاي بتا انسولين كافي نمي سازد ودر نتيجه به تزريق انسولين نياز دارند.
در افراد ديابتي نوع2 سلولهاي بدن پاسخ دهي مناسب به انسولين موجود در خون را ندارند و به تدريج توليد انسولين نيز توسط سلولهاي بتا كاهش پیدا می کند. بنابراين بعضي از افراد ديابتي نوع 2 به مصرف قرص هاي خوراكي پايين آورنده قند خون و بعضي به تزريق انسولين نياز پيدا مي كنند. حيات همه سلولهاي بدن به وجود قند(گلوكز) بستگي دارد . ورود قند به داخل سلولهاي بدن تنها در حضور انسولين امكان پذير مي باشد. در صورت كمبود انسولين يا مقاومت سلول ها به انسولين قند واردسلولها نشده و ميزان آن در خون بالا مي رود. با وجود بالابودن قند خون سلول ها توان مصرف آن را ندارند.
انواع انسولين
انسولين هاي موجود در بازار بر اساس زمان شروع ومدت تاثیر، به دو دسته تقسيم مي شوند .
|
نوع انسولين |
شروع تاثير |
حداكثر اثر |
مدت تاثير |
رنگ انسولين |
|
انسولين كريستال |
60-30دقيقه |
5-4 ساعت |
8-6ساعت |
شفاف |
انسولين
ان پ اچ NPH |
90-60 دقيقه |
12-4 ساعت |
24-16 ساعت |
كدر |
انسولين هاي ديگري نيز بتازگی عرضه شده است كه بعضي ترکیب متفاوت و بعضی دیگرتاثير يكنواخت 24 ساعته دارند و در صورت لزوم پزشك شما توضيح خواهند داد.
سرنگ انسولين
براي تزريق انسولين فقط از سرنگهاي مخصوص استفاده كنيد. درهر سرنگ 100 واحد انسولين جا مي گيرد وبه 100 قسمت مدرج شده است . ارقام ثبت شده روي سرنگ انسولين بر حسب واحد مي باشد.
شرايط نگهداري شيشه انسولين
به تاريخ انقضاي مصرف انسولين توجه كنيد. شيشه هاي انسولين را داخل يخچال نگهداري كنيد. شيشه هائي كه خارج از يخچال نگهداري مي شوند بعد از30 روز قدرت اثرشان كم مي گردد. هنگام مسافرت آن شيشه اي را كه مصرف مي كنيد مي توانيد داخل كيف يا جامه دان نگهداريد.
انسولينNPH را هنگام مصرف به آرامي بين دو كف دست بغلتانيد . هنگام مصرف محتواي شيشه بايد يك دست وشيري رنگ باشد درغير اين صورت قابل استفاده نخواهد بود.
انسولين رگولار(كريستال) بي رنگ است. محتواي شيشه بايد شفاف ويكدست باشد در صورت كدر بودن قدرت اثر خود را از دست داده است.
در صورت يخ زدگي ،رسوب در ته شيشه يا وجود ذرات معلق غير قابل استفاده مي باشد.
قبل از هر تزريق بايد دستها را كاملا بشوييد.
محل هاي تزيق انسولين شامل شكم ، بازو و ران ميباشد. جذب انسولين در شكم سريعتر از بازو و در بازوها سريعتر از ران است. ورزش سرعت جذب انسولين را از نواحي تزريق افزايش مي دهد.
زاويه تزريق در افراد چاق ولاغر متفاوت است در افراد چاق تزريق با زاويه 90 درجه ولي در افراد لاغر با زاويه 45 درجه انجام مي شود.
انسولين ان پی اچ و رگولار را30 -20 دقيقه قبل از غذا تزريق كنيد.محل تزريق را مرتبا عوض كنيد. فاصله هر تزريق با تزريق بعدي حدود 5/1-1 سانتي متر باشد.
دماي انسولين تزريقي بايد مشابه دماي اتاق باشد. قبل از تزريق شيشه انسولين را بمدت 30دقيقه خارج از يخچال نگهداري كنيد .
سعي كنيد همواره انسولين را دريك ساعت مشخص از شبانه روز تزريق نماييد.
اگر پيش از تزريق از الكل استفاده مي كنيد (ماليدن الكل در محل تزريق در صورت تميز بودن ضرورت ندارد)، بايد صبركنيدتاالكل از سطح پوست تبخير شود سپس تزريق را انجام دهيد.
تهیه و تنظیم: زهرا عرفانيان (كارشناس پرستاري آموزش ديابت)
مركز تحقيقات غدد ومتابوليسم بيمارستان قائم ،دانشگاه علوم پزشكي مشهد
|
مرکز تحقيقات غدد و متابوليسم
خود آموز تزريق انسولين