ماده 12- اهم وظايف مؤسسان به شرح ذيل مىباشد:
الف) رعايت كليه قوانين و مقررات و دستورالعملهاى وزارت و فراهم نمودن زمينه لازم براى اجراى آنها.
ب) رعايت شئون پزشكى و ضوابط اسلامى، اخلاقى، و انسانى و آييننامه قانون انطباق امور پزشكى با موازين شرع مقدس و كليه دستورالعملهاى مربوطه مورد تأييد وزارت
ج) رعايت و اجراى نظريات و پيشنهادات مسئول فنى بيمارستان در امور پزشكى و فنى براساس ضوابط.
د) معرفى مسئولان فنى بيمارستان، مسئولان فنى بخشهاى پيراپزشكى (داروخانه، آزمايشگاه، راديولوژى و غيره) و كادر پيراپزشكى جوياى كار (با تأييد دانشگاه / دانشكده) براى تمام نوبتهاى فعال كارى و تمامى بخشهاى بيمارستان با رعايت فصل دوم مفاد همين آييننامه.
تبصره 1- جهت اخذ موافقت اصولى براى داير نمودن واحدهاى پيراپزشكى كليه مؤسسان و مسئولان فنى جوياى كار واحدهاى ياد شده بايد از قبل آمادگى خود را براى همكارى با بيمارستان اعلام نموده باشند، لازم به تأكيد است كه كليه واحدهاى فوقالذكر جزء لاينفك بيمارستان بوده و حق نصب تابلو در خارج بيمارستان را نداشته و نبايد داراى ورودى مستقل خارج از بيمارستان باشد. اين واحدها نمىتوانند از بيمارستان منفك و در خارج از آن كار كنند. حقوق مكتسبه براى ذينفعان منحصراً در بيمارستان قابليت اجرا دارد.
تبصره 2: افزايش بخشهاى بالينى و پاراكلينيك به غير از داروخانه، آزمايشگاه و راديولوژى منوط به اخذ مجوز جداگانه در چهار چوب نظام سطحبندى خدمات و ضوابط هر يك از آييننامههاى مربوطه بوده و جزو لاينفك بيمارستان محسوب مي گردد.
ه) كنترل و مراقبت وضعيت ساختمانى، تأسيساتى و امور پشتيبانى بيمارستان.
و) درخواست تعويض مسئول فنى با ذكر دليل و احراز آن توسط كميسيون قانونى.
ز) برنامهريزى و سازماندهى جهت جلب رضايت مراجعين و رعايت منشور حقوقى بيماران
ح) معرفى يك نفر از مسئولان فنى سه نوبت كارى بعنوان رابط با دانشگاه / دانشكده مربوطه كه نامبرده ضمن انجام وظايف واحد مربوطه، عهدهدار ايجاد هماهنگى لازم بين مسئولان فنى بيمارستان و دانشگاه / دانشكده ذيربط مىباشد.
ط) تعهد كتبى مؤسسان مبنى بر همكارى با وزارت و دانشگاه / دانشكده ذيربط در هنگام بروز حوادث غيرمترقبه و يا اعلام نياز از طرف آنها
ى) معرفى كتبى محل احداث بيمارستان در فاصله شش ماه بعد از موافقت اصولى، شروع به احداث بيمارستان در سال دوم بعد از موافقت اصولى و تكميل و تجهيز و راهاندازى آن به فاصله 18 ماه از اعلام محل بيمارستان براى بيمارستانهاى زير 50 تخت - تا 24 ماه براى بيمارستانهاى 50 تختخوابى و 48 ماه براى بيمارستانهاى يكصد تختخوابى
تبصره - عدم پيشرفت فيزيكى و تجهيزاتى به ميزان 75% به تشخيص كميسيون قانونى در مدت قيد شده موجب ابطال موافقت اصولى خواهد شد. در مواردى كه پيشرفت پروژه بيشتر از 75% باشد حداكثر 6 ماه تا يكسال مهلت براى اتمام پروژه داده خواهد شد.
فصل چهارم- شرح وظايف مسئولان فنى:
ماده 13- اهم وظايف مسئولان فنى بيمارستان عبارتند از:
الف) نظارت بر كليه امور فنى خدمات پزشكى و پيراپزشكى بيمارستان و پاسخگويى در ارتباط با اقدامات انجام شده مبتنى بر قوانين، مقررات و دستورالعمل هاى وزارت.
تبصره - با توجه به ضرورت حضور و كنترل و نظارت مستمر مسئول فنى در نوبت كارى مربوطه، مسئولان فنى در زمان قبول مسئوليت فنى نبايستى در محل ديگرى (مطب، بيمارستان و...) اشتغال داشته باشند و پروانه مسئوليت فنى همزمان نيز صادر نمىگردد.
ب) سرپرستى كليه بخشهاى بسترى، درمانگاه و فوريتهاى پزشكى (اورژانس)
ج) كنترل و مراقبت وضعيت بهداشتى، درمانى، تجهيزات پزشكى و داروئى بيمارستان
د) نظارت بر انتخاب، بكارگيرى و فعاليت نيروهاى انسانى واجد شرايط و صلاحيت براساس ضوابط مورد قبول وزارت براى قسمتهاى مختلف بيمارستان و نظارت بر فعاليتهاى آنان براساس مقررات موجود.
ه) ايجاد هماهنگى لازم بين واحدها و بخشهاى مختلف بيمارستانى و تشكيل جلسات مربوطه براساس دستورالعملهاى وزارت.
و) نظارت بر حفظ شئون پزشكى و اجراى ضوابط انطباق امور پزشكى با موازين شرع مقدس و دستورالعملهاى مربوطه.
ز) جلوگيرى از اعمال پزشكى غير مجازيا بدون انديكاسيونهاى علمى.
ح) رسيدگى به شكايات بيماران در امور فنى و پاسخگويى به انان و ساير مراجع ذيربط.
ط) نظارت بر جمع آورى اطلاعات و آمار مربوط به ارائه خدمات، نحوه فعاليت بيمارستان و تهيه گزارش در صورت درخواست مراجع ذيربط براساس قوانين - مقررات و دستورالعملها.
ى) كنترل و نظارت بر ارائه خدمات لازم به بيماران در تمام ساعات شبانه روز و ايام تعطيل با رعايت مقررات مصرح در اين آييننامه.
ك) كنترل و نظارت بر پذيرش موارد فوريتهاى پزشكى بدون پيش شرط و انجام خدمات درمانى لازم در مورد بيماران اورژانس و در صورت لزوم هماهنگى جهت اعزام بيمار به مراكز تخصصى واجد شرايط.
تبصره - بخش فوريتهاى پزشكى بيمارستانها براساس تخصص هايى كه مجوز آنرا دريافت كرده بايستى امكانات، نيروهاى تخصصى و كادر پيراپزشكى مورد نياز را براى درمان بيماران اورژانسى بصورت 24 ساعته در اختيار داشته باشد و هيچ بيمار اورژانسى به مركز ديگر نبايستى انتقال داده شود مگر در شرايطى كه در حيطه تخصصى بيمارستان نبوده كه در اينصورت پس از انجام اقدامات اوليه درمانى مستقيماً و يا از طريق ستاد هدايت و اطلاع رسانى دانشگاه مربوط اقدام به اخذ پذيرش ميگردد.
ل) نظارت بر گزارشدهى صحيح و به موقع مشخصات بيماران مبتلا به بيماريهاى واگير قابل گزارش، به مركز بهداشت شهرستان مربوطه.
تبصره - فهرست بيماريهاى واگير قابل گزارش و چگونگى گزارشدهى توسط وزارت مشخص و اعلام مىشود.
م) ارسال آمار كلى فعاليتهاى بيمارستان هر سه ماه يكبار به دانشگاه/ دانشكده مربوطه طبق فرم مخصوص كه از طرف وزارت در اختيار آنها قار مىگيرد.
ن) نظارت بر پذيرش بيماران و رعايت تعرفههاى مصوب دولت طبق ضوابط مربوطه.
س) اعلام نواقص و تخلفات ارتكابى در نوبتهاى كارى بيمارستان از وظايف و دستورالعملهاى مربوطه (از جمله اقدامات خلاف موازين اسلامى، قانون، شئون پزشكى و اخلاقى كادر پزشكى و پيراپزشكى) به مؤسس بيمارستان، وزارت، دانشگاه / دانشكده مربوطه، سازمان نظام پزشكى جمهورى اسلامى و ساير مراجع ذيربط)
ش) ايجاد هماهنگى بين مسئولان فنى و نظارت بر عملكرد آنها.
ض) شركت در جلسات هماهنگى تشكيل شده از طرف دانشگاه/دانشكده ذيربط.
ف) مسئولان فنى بيمارستان مىتوانند از مؤسسين بيمارستان نيز باشند و در هر حال هر فرد فقط مىتواند حداكثر مسئول فنى دو نوبت كارى در هر شبانه روز باشد.
تبصره 1- هر يكى از مسئولين فنى در نوبت كارى خود مسئوليت آن قسمت از وظايف مربوط به خود را كه در ارتباط با فعاليتهاى جارى بيمارستان است بعهده خواهند داشت.
تبصره 2- بيمارستان بايد داراى دفتر مخصوصى باشد و كليه مسئولان فنى موظفند همه روزه پس از پايان كار خود اقدامات انجام شده در بيمارستان را طبق ضوابط مربوطه يادداشت و يا مشكلات بوجود آمده را در آن ثبت، امضاء و مهمور به مهر نظام پزشكى نمايند.
تبصره 3- در صورت عدم امكان حضور هر يك از مسئولان فنى بيمارستان به مدت حداكثر 3 ماه با موافقت دانشگاه/دانشكده مربوطه، مسئول فنى موقت (جانشين) مسئوليتهاى وى را بعهده خواهد گرفت و در صورت غيبت بيش از سه ماه در سال بايستى فرد ديگرى بعنوان مسئول فنى طبق ضوابط معرفى گردد.
تبصره 4- نام و مشخصات بيماران اورژانس بايد در دفتر مخصوص ثبت و اسامى افراد فوت شده برحسب دستورالعملهاى وزارت با ذكر علت و زمانبندى تعيين شده به معاونت مربوطه دانشگاه/دانشكده گزارش شود.
ماده 14: بيمارستانها بايد حداقل يك دستگاه آمبولانس براى تمام ساعت در اختيار داشته باشند.
تبصره 1: آمبولانس بيمارستان صرفاً مجاز به انتقال يا جابجايى بيماران تحت درمان خود در موارد مورد نياز مىباشد.
تبصره 2: مشخصات فنى، تجهيزات، ملزومات، و خدمه آمبولانس براساس ضوابط مركز مديريت حوادث و فوريتهاى پزشكى خواهد بود.
فصل پنجم- شرايط ساختمان، تجهيزاتى و پرسنلى:
ماده 15- ضوابط فنى، مساحت زمين و كليه فضاهاى فيزيكى بيمارستان از قبيل اورژانس، درمانگاه سرپايى، بخشهاى بسترى، اطاقهاى عمل، بخشهاى پاراكلينيكى و خدمات تشخيصى نقشه ساختمان و تأسيسات بيمارستان بايد منطبق با استانداردهاى وزارت و ضوابط خاص بيمارستانى و تحت نظارت دفتر فنى دانشگاه/دانشكده مربوطه باشد.
تبصره 1- تأييديه نهايى وزارت مبنى بر انطباق اجراى ساختمان با نقشه مصوب اوليه جهت اخذ پروانه تأسيس و بهرهبردارى الزامى است.
تبصره 2- حداقل مساحت بناى قابل قبول به ازاى هر تخت بيمارستانى 50 متر مربع مىباشد.
تبصره 3- حداقل و نوع تعداد تختهاى بيمارستانى با توجه به نظر وزارت يا دانشگاه/دانشكده مربوطه براساس ضوابط تعيين شده (سطح بندى خدمات و...) خواهد بود ولى بهر حال نبايد از 32 تخت كمتر باشد.
ماده 16- كليه قسمتهاى بيمارستان از جمله محوطه اتاق عمل، اتاقهاى بسترى، سالن انتظار، آزمايشگاه و داروخانه بايد داراى وسائل ايمنى از جمله: كپسول ضد حريق نصب شده در محل مناسب، دستگاه مشخص كننده دود (smoke Detector) باشد و كليه پرسنل بخش آموزشهاى لازم در اين زمينه را ديده باشند بطوريكه در هر شيفت افراد آموزش ديده حضور داشته باشند.
ماده 17- بيمارستان با توجه به بخشهاى مربوطه طبق ضوابط تعيين شده توسط وزارت بايد به تمام لوازم و تجهيزات فنى و ادارى مورد نياز منجمله سيستم برق اضطرارى مجهز باشد، استانداردهاى مربوط به تجهيزات فنى و ادارى طبق دستورالعملهاى مربوطه خواهد بود.
تبصره - بيمارستان بايستى داراى واحد مهندسى پزشكى بطور مستقل يا در قالب قرارداد همكارى به منظور نگهدارى و تعمير و كنترل كيفى دستگاهها و ملزومات پزشكى باشد.
ماده 18- نيروى انسانى و پرسنل فنى واجد شرايط مورد نياز بايد متناسب با نوع فعاليت بيمارستان بوده و طبق ضوابط تعيين شده توسط وزارت باشد.
فصل ششم- مقررات بخش تغذيه
ماده 19- بخش تغذيه بيمارستان بايد داراى دو واحد مديريت خدمات غذايى و مشاوره تغذيه و رژيم درمانى باشد.
ماده 20- واحد مديريت خدمات غذايى مسئول نظارت بر تهيه و توزيع غذا و بهداشت فضاى آشپزخانه و سالنهاى غذاخورى، و واحد مشاوره تغذيه و رژيم درمانى مسئول تكميل برگههاى اطلاعات تغذيهاى بيماران جهت استفاده در پرونده درمانى، تنظيم رژيمهاى غذايى، و ارائه مشاوره تغذيه به بيماران در حين بسترى و قبل از ترخيص مىباشد.
ماده 21- هر يك از دو واحد بخش تغذيه بايد داراى نيروى انسانى مستقل باشند.
تبصره 1: براى واحد مشاوره تغذيه و رژيم درمانى به ازاء هر 50 تخت بيمارستانى، يك كارشناس تغذيه در نظر گرفته شود.
تبصره 2: براى واحد مديريت خدمات غذايى با هر تعداد تخت بسترى يك نفر كارشناس تغذيه لازم و كافى مىباشد.
تبصره 3: در بيمارستانهايى كه كمتر از 50 تخت دارند، مسئوليت هر دو واحد بخش تغذيه مىتواند بر عهده يك كارشناس تغذيه باشد.
فصل هفتم- مقررات بهداشتى:
ماده 22- مقررات بهداشتى به منظور كنترل عفونت در بيمارستان به شرح ذيل مىباشد:
الف) هر بيمارستان بايد داراى يك كميته كنترل عفونت بيمارستان طبق ضوابط اعلامى وزارت باشد.
تبصره: مسئوليت نظارت بر برنامههاى كنترل عفونت بيمارستان از جمله عملكرد صحيح تجهيزات استريل كننده، آموزشهاى منظم و دورهاى پرسنل و عملكرد صحيح آن برعهده اين كميته است.
ب) بيمارستها مكلفند براساس دستورالعمل كشورى كنترل عفونت كه توسط وزارت اعلام مىگردد، اقدام نمايند.
ج) بيمارستانها بايستى وسايل محافظت فردى (Personal proteive Equipment) متناسب با بخش مربوطه فراهم نمايند.
د) هر يك از بخشهاى داخلى، اطفال و عفونى بايستى داراى حداقل يك اتاق يك تخته تحت فشار منفى داراى يك پيش ورودى و داراى سرويس بهداشتى (توالت و دستشوئى) مستقل براى بسترى بيماران نيازمند به ايزوله تنفسى باشند.
ه) بخش ICU بايد داراى اتاق پيش ورودى با دستشويى مناسب باشد.
و) اتاقهاى ايزوله تنفسى و اتاق انجام برونكوسكوپى بايد تحت فشار منفى باشند و تهويه آنها ضمن مجهز بودن به فيلتر HEPA، تواناى تعويض هوا حدود 15-10 مرتبه در ساعت را داشته باشد.
ز) اتاقهايس عمل بايد تحت فشار مثبت نسبت به فضاهاى بيرونى بوده و تهويه آنها 2-15 مرتبه در ساعت هوا را تعويض نمايد. در مسير جريان هوا بايد فيلترهاى اوليه براى گرد و غبار و فيلتر نهايى HEPA وجود داشته باشد.
ح) كليه پرسنل بويژه قسمت خدمات بيمارستان بايستى برعليه هپاتيت B و ساير بيماريهايى كه واكسيناسيون بر عليه آنهارا وزارت ضرورى مىداند واكسينه شوند.
فصل هشتم- مقررات بهداشت محيطى:
ماده 23- مقررات بهداشتى كه بايد در بيمارستانها رعايت شود به شرح ذيل مىباشد:
الف: درب اصلى بيمارستان بايستى از طريق يكى از خيابانهاى اصلى و يا فرعى، قابل دسترسى براى تردد وسايل نقليه از جمله آمبولانس، ماشينهاى آتش نشانى و... و دور از هر نوع مراكز مزاحم و آلوده كننده باشد.
ب: آب بيمارستان از شبكههاى عمومى آب آشاميدنى تأمين شده يا داراى شبكه آب خصوصى با رعايت استانداردهاى آب آشاميدنى كشور باشد و همچنين داراى مخزن ذخيره آب به ميزان كافى باشد و كنترلهاى بهداشتى در مورد مخازن ذخيره آب صورت گيرد.
ج) سيستم جمعآورى فاضلاب بيمارستان بايد سيستمى باشد كه سطوح، خاك، آبهاى سطحى و آبهاى زير زمينى را آلوده نكند، بند پايان و جوندگان به آن دسترسى نداشته باشد و متعفن و بد منظره نباشد با اولويت روشهاى زير:
1- چنانچه شهردارى داراى سيستم جمع آورى، تصفيه و دفع فاضلاب در حال بهرهبردارى و كارآمد باشد. دفع فاضلاب بيمارستان به سيستم همانند مشتركين فاضلاب عادى خواهد بود.
2- در مورد شهرهائيكه داراى شبكه جمعآورى فاضلاب بوده و فاقد تصفيه خانه باشد اتصال فاضلاب بيمارستان به شكبه پس از استفاده از سپتيك تانك و ضد عفونى كامل پساب بلامانع است.
3- در صورت عدم سيستم شبكه فاضلاب در منطقه، سيستم كامل تصفيه فاضلاب براى بيمارستان الزامى است.
د: روش جمع آورى زبالههاى خطرناك (عفونى)
1- زبالههاى خطرناك (عفونى) در مبدأ توليد از زبالههاى معمولى (عادى) تفكيك شده و در كيسههاى زرد رنگ مقاوم ضد نشت جمعآورى و در مخزن زرد رنگ قابل شستشو و ضد عفونى نگهدارى گردد و پس از جمعآورى بايستى به نحوى به زبالههاى بى خطر تبديل شود و در حمل و نقل آن ضوابط بهداشتى رعايت گردد.
2- كليه سرنگهاى استفاده شده و زبالههاى تيز و برنده در قسمتهاى مختلف بيمارستان بايستى طبق دستورالعملهاى وزارت در ظروف استاندارد (Safty box) جمع آورى و به نحو مقتضى امحاء گردد.
3- زبالههاى معمولى (عادى) بيمارستان در كيسه زباله مشكى رنگ مقاوم ضد نشت، جمع آورى و در مخزن آبى رنگ قابل شستشو و ضد عفونى نگهدارى گردد.
4- به تعداد كافى مخزن زباله با رنگ و حجم مناسب سالم - درب دار پدالى در بخشهاى مختلف بيمارستان قرار داده شود و به طور مرتب زبالهها تخليه (حداقل هر نوبت كارى) و زبالهدانها شستشو و ضد عفونى شود.
5- پسماندههاى پرتوزا (راديواكتيو) تحت شرايط خاص خود زير نظر مسئول بهداشت پرتوها (فيزيك بهداشت) بخش مربوطه برابر ضوابط اعلام شده توسط وزارت و سازمان انرژى اتمى مديريت خواهند شد.
6- اعضا و اندامهاى قطع شده و جنين بايستى مجزا جمع آورى و جهت دفن به گورستان محل حمل شده و به روش خاص خود دفن گردد.
- هنگاميكه سه چهارم ظروف و كيسههاى زباله پر شد، بايد درب آنها را بسته و به محل نگهدارى موقت انتقال داد.
7- حمل زبالهها در داخل بخشهاى بيمارستان بايد بوسيله ترولى چرخدار يا ظروف (Bib) چرخدار يا گاريهايى كه براى هيچ منظور ديگرى از آنها استفاده نمىشود انجام گردد. تعويض ترولى يا گارى چرخدار از انتهاى بخش تا محل نگهدارى موقت ضرورى است.
8- محل نگهدارى موقت زباله داراى اتاق با فضاى مناسب با حجم زبالههاى توليد شده، درب دار، مسقف با شرايط بهداشتى از جمله:
كف سالم و قابل شستشو نشتناپذير و محكم - داراى شيب مناسب بطرف كفشوى - وصل پساب به سيستم تصفيه بيولوژيكى فاضلاب يا چاه جاذب - ديوارها تا سقف قابل شستشو - داراى شير آب سرد و گرم - غيرقابل نفوذ براى حشرات و حيوانات - جهت نگهدارى انواع زباله قسمت بندى و علامت گذارى شده باشد - ارتباط مناسب با بخشها داشته باشد - از بخشهاى مانند آشپزخانه دور بوده داراى تهويه باشد - مجهز به سيستم خنك كننده باشد - مجهز به قفل باشد - وسيله جمع آورى پسماندها به راحتى به محل ذخيره دسترسى داشته باشد. هيچ كيسه محتوى زباله بدون داشتن برچسب و تعيين نوع محتواى كيسه از محل توليد خارج نشود.
- كليه پرسنل در خصوص تفكيك زباله آموزشهاى لازم را ديده باشند. افرادى كه وظيفه جمع آورى حمل و دفع زبالههاى خطرناك را بعهده دارند نسبت به خطرات اين مواد آگاه باشند و آموزشهاى لازم را ديده باشند.
9- دفع زبالههاى بيمارستان مطابق دستورالعملهاى مربوطه خواهد بود.
ه: مراكز نگهدارى و تهيه و توزيع مواد غذايى (آشپزخانه - سردخانه - انبار و آبدارخانه) برابر مقررات ماده 13 قانون مواد خوردنى، آشاميدنى، آرايشى و بهداشتى خواهد بود.
- كليه وسايل تخت بيمار از قبيل ملحفهها، تشك، پتو، بالش و روتختىها بايد بطور مرتب و حداقل روزى يكبار تعويض گردد بنحويكه پيوسته سالم، تميز و عارى از آلودگى باشد.
- كليه پنجرههاى مشرف به كوچهها و خيابانهاى پر سرو صدا بايد داراى شيشه دو جداره باشد.
- ميز مخصوص غذا و كمدهاى كنار تخت بايستى سالم و رنگآميزى شده و تميز و فاقد گوشههاى تيز باشند (ميزها و كمدهاى استيل نياز به رنگآميزى ندارند)
- اتاقها و كليه وسايل و تجهيزات موجود در آن بطور روزانه نظافت گردد.
- تهويه كليه اتاقها مىبايست به نحو مناسب و بهداشتى انجام شود بطوريكه به منظور ايجاد حرارت و برودت لازم بايستى از سيستم تهويه مطبوع يا از سيستم حرارت مركزى (شوفاژ) و كولر (آبى - گازى) استفاده شود.
تبصره: در خصوص بيمارستانهاى جديد الاحداث استفاده از سيستم تهويه مطبوع ضرورى است.
- از استقرار گلدانهاى خاك دار در كليه اتاقهاى بيماران خوددارى گردد.
- كف كليه اتاقها و راهروها در بخشها بايستى بطور مرتب در هر نوبت كارى نظافت و سپس باقى آغشته به محلول مناسب ضدعفونى گردد.
- كليه توالتها، دستشويىها و حمامهاى بخشها بايستى بطور مرتب و حداقل در دو نوبت كارى و روزانه تميز و ضد عفونى گردد.
- وجود حداقل يك نفر كارشناس بهداشت محيط شاغل در بيمارستان كه بطور مستمر (روزانه) عوامل بهداشت محيطى بيمارستان را كنترل نمايد، ضرورى است.
- هنگام صدور پروانه تأسيس و بهرهبردارى تأييديه معاونت بهداشتى دانشگاه/ دانشكده مربوطه براى بيمارستان ضرورت دارد.
- كليه دستورالعملهاى بهداشت محيطى ابلاغى از طرف وزارت لازم الاجرا مىباشد.
ماده 24: بيمارستان بايد داراى سردخانه جسد با فضاى كافى جهت نگهدارى اجساد باشد و محل سردخانه بايد داراى تهويه مناسب - كف شور و سيستم فاضلاب مناسب بوده و تجهيزات لازم جهت شستشوى منظم آن وجود داشته باشد. كف و ديوارها تا سقف كاشى قابل شستشو باشد.
همچنين محل آن دور از دسترس و ديد بيماران و مراجعين و دور از محل نگهدارى مواد غذايى و آشپزخانه باشد و تردد آمبولانس حمل جسد به آسانى و در مسيرى غير از ورود و خروج بيماران و همراهان صورت پذيرد.
فصل نهم- شرايط اختصاصى بخشهاى اتاق عمل:
ماده 25- اتاقهاى عمل ضمن دارا بودن شرايط بهداشتى ساير اتاقها، بايستى داراى شرايط ويژه به شرح ذيل باشد:
الف) كف - در كليه قسمتهاى اتاق عمل بايد سالم، بدون درز و شكاف و جنس آن از كف پوش مناسب و به گونهاى باشد كه ذرات از آن جدا و در فضا پخش نگردد و نيز غير قابل نفوذ به آب و قابل شستشو بوده و محل اتصال كف به ديوار بدون زاويه باشد.
ب) ديوارها- بايد تا سقف كاشى كارى و رنگ كاملاً روشن سالم و بدون درز و شكاف و ترك خوردگى و مقاوم به مواد ضد عفونى كننده و پاك كننده باشد.
ج) سقف - سالم، بدون درز و شكاف و ترك خوردگى و برنگ روشن و قابل شستشو باشد.
د) ورودى به بخش اتاق عمل (خطر قرمز) مىبايستى بوسيله حفاظى به ارتفاع 20 سانتى متر از فضاهاى طرفين جدا شود.
ح) كليد و پريزهاى برق ضد جرقه و داراى اتصال زمين باشند.
و) توالت و دستشويى با شرايط بهداشتى به تعداد كافى در مجموعه اتاقهاى عمل قبل از اتاق رختكن و خط قرمز در نظر گرفته شود.
ز) قفسههاى لباس اتاق عمل بايستى داراى شرايط بهداشتى بوده و براى كل پرسنل اتاق عمل مجزا باشد.
ط) هوا بطور مرتب با روش مناسب تهويه و رطوبت نسبى آن بين 60-50 درصد و دماى خشك بين 24-20 درجه سانتيگراد باشد.
ى) اتاق عمل بايستى بطور مرتب و به روش مناسب ضد عفونى گردد.
ك) محل رختكن جراح و كادر پرستارى و تكنسينها ضمن برخوردارى از شرايط بهداشتى و رعايت موازين انطباق بايد داراى كمد لباس انفرادى و دوش نيز باشد.
ل) وجود اتاق وسايل استريل با قفسه هاى مورد لزوم جهت نگهدارى وسايل رسيده از بخش CSR (بخش استريليزاسيون مركزى) الزامى است.
م) جهت نگهدارى وسايل تميز كننده و تجهيزات مكانيكى نظافت، مواد پاككننده و ضدعفونىكننده، بايستى اتاق مخصوص با شرايط بهداشتى در نظر گرفته شود.
وجود يك محل شستشوى مجهز به سيستم آب گرم و سرد و تسهيلاتى براى تميز كردن و ضد عفونى كردن پوتينها، چكمهها، كفشها و تى الزامى است.
ص) اتاق استراحت كادر اتاق عمل بايستى در قسمت رختكنهاى محوطه بخش اتاق عمل مستقر گردد.
ع) كليه توالتها، دستشوئىها و حمامهاى اتاق عمل بايستى بطور مرتب و روزانه حداقل دو مرتبه با مواد ضد عفونى كننده مناسب گندزدائى گردد.
ف) سينك اسكراپ براى خانمها و آقايان بايد جدا باشد.
ماده 26- كليه شرايط، استانداردهاى ساختمانى و ايمنى ساختمان، تجهيزات پزشكى و بهداشتى ساير بخشها بر اساس ضوابط وزارت خواهد بود.
ماده 27- كليه بيمارستانها موظفند ضوابط و دستورالعمل جديد صادره از سوى وزارت را رعايت نمايند.
ماده 28- تمديد پروانههاى تأسيس براساس اين آييننامه و ساير ضوابط وزارت بوده و تمديد پروانه مسئولان فنى بيمارستانها و بخشهاى پاراكلينيك براساس قانون آموزش مداوم جامعه پزشكى و ساير ضوابط تعيين شده از جمله نظارتهاى مستمر در اين آييننامه خواهد بود.
تبصره: تمديد پروانه تأسيس بيمارستان هر پنج سال براساس ضوابط مذكور مىباشد و حداكثر زمان براى اصلاح شش ماه خواهد بود.
ماده 29- بازرسان و مسئولان نظارت هنگام ارزشيابى و ارزيابى بيمارستان و بازديدهاى دورهاى خود موظفند موارد مندرج در اين آييننامه را مورد توجه قرار دهند.
فصل دهم- شرايط ارزشيابى:
ماده 30- درجه ارزشيابى بيمارستانها طبق ارزشيابى ساليانه براساس ضوابط مربوطه مشخص مي گردد.
تبصره - چنانچه نتيجه ارزشيابى ساليانه زير استاندارد باشد براساس ماده 23 آييننامه اجرائى ماده 8 قانون تشكيل وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكى مصوب سال 1367 عمل و در صورت لزوم بيمارستان تعطيل خواهد گرديد. ماده 31- بيمارستان بايد داراى كميتههاى فعال مندرج در ضوابط ارزشيابى باشد.
ماده 32- تعيين علائم و نشانههاى عمومى داخل محوطه بيمارستان، راهروها، بخشها، نحوه شناسايى و تفكيك پرسنل، بيماران، پرسنل بخش پشتيبانى و ... مطابق ضوابط و دستورالعملهاى وزارت خواهد بود.
فصل يازدهم- تخلفات:
ماده 33- چنانچه مسئولان بيمارستان اعم از مؤسس يا مؤسسان، مسئول يا مسئولان فنى و... از ضوابط تعيين شده در اين آييننامه و يا دستورالعملهاى ابلاغى توسط وزارت تخطى نمايد به ترتيب زير رفتار خواهد شد:
الف) بار اول تذكر با قيد موضوع در صورتجلسه بازرسى محل توسط وزارت يا دانشگاه/دانشكده ذيربط.
ب) بار دوم اخطار كتبى توسط وزارت يا دانشگاه/دانشكده ذيربط.
ج) تنزل يك درجه ارزشيابى بيمارستان در صورت عدم توجه به سه نوبت تذكر كتبى دانشگاه/دانشكده مربوط و اعلام موضوع به سازمانهاى بيمهگر.
تبصره: در صورتيكه نتيجه ارزشيابى بصورتى باشد كه در هر سه ماه يكبار درجه ارزشيابى يك درجه تنزل يابد تا وقتى زير استاندارد قرار گيرد تعطيلى بيمارستان مطابق تبصره ماده 27 مقدور خواهد بود.
د) در صورت تكرار و ادامه تخلف و عدم توجه به اخطارهاى قبلى چنانچه اعمال انجام شده در قالب قانون تعزيرات حكومتى (در امور بهداشتى - درمانى) باشد، موضوع به كميسيون ماده 11 قانون ياد شده و در ساير موارد موضوع به محاكم عمومى احاله خواهد شد.
تبصره 1- روشهاى اجرايى تصميمات كميسيون مزبور و آراء محاكم قضايى در كميسيون قانونى مطرح و جهت اجرا به واحدهاى ذيربط ابلاغ مىگردد.
تبصره 2- دانشگاه/دانشكدهها و بازرسان مربوطه بايد موارد تخلف را منطبق با ضوابط قانونى و آييننامه و دستورالعملهاى مربوطه بطور مشخص در صورتجلسات و مكاتبات قيد و رونوشت آن را به وزارت منعكس نمايند.
ماده 34- مطابق ماده 4 آييننامه اجرايى قانون تمركز مؤسسات صحى مملكتى مصوب سال 1333، وزارت مجاز است كه هر يك از مؤسسات درمانى و تشخيصى كشور را هر زمان لازم باشد مورد بازرسى قرار داده مسئولان بيمارستان مكلفند كه هر نوع اطلاعات لازم را در دسترس بازرسان وزارت و يا دانشگاه/دانشكده قرار دهند و چنانچه در وسايل، لوازم، بنا و اداره مؤسسه درمانى نقصى مشاهده و گزارش شد، مكلف به رفع آن مىباشند. در صورت تسامح مسئولين بيمارستان چنانچه وزارت تشخيص دهد كه عدم اجراى امور مذكور موجب بروز مشكلات بهداشتى - درمانى مىشود مىتواند بعد از اخطار كتبى، دستور تعطيلى مؤسسه تا رفع نواقص را بدهد و در صورت عدم توجه بيمارستان، درخواست لغو دائم پروانه تأسيس را از مراجع ذيصلاح نمايد.
ماده 35- اين آييننامه در 35 ماده و 36 تبصره جايگزين آييننامههاى قبلى و به استناد ماده 24 قانون مربوط به مقررات امور پزشكى و دارويى و خوردنى و آشاميدنى مصوب 1334 (با اصلاحات بعدى) در تاريخ ... به تصويب رسيد و با رعايت آييننامه تأسيس مطب هيأت وزيران و قوانين سازمان نظامپزشكى و ساير مقررات قابل اجرا است. با ابلاغ اين آييننامه، آييننامههاى قبلى مرتبط با تأسيس بيمارستان ملغى مىگردد. ک/4/12
الف) بار اول تذكر با قيد موضوع در صورتجلسه بازرسى محل توسط وزارت يا دانشگاه/دانشكده ذيربط.
ب) بار دوم اخطار كتبى توسط وزارت يا دانشگاه/دانشكده ذيربط.
ج) تنزل يك درجه ارزشيابى بيمارستان در صورت عدم توجه به سه نوبت تذكر كتبى دانشگاه/دانشكده مربوط و اعلام موضوع به سازمانهاى بيمهگر.
تبصره: در صورتيكه نتيجه ارزشيابى بصورتى باشد كه در هر سه ماه يكبار درجه ارزشيابى يك درجه تنزل يابد تا وقتى زير استاندارد قرار گيرد تعطيلى بيمارستان مطابق تبصره ماده 27 مقدور خواهد بود.
د) در صورت تكرار و ادامه تخلف و عدم توجه به اخطارهاى قبلى چنانچه اعمال انجام شده در قالب قانون تعزيرات حكومتى (در امور بهداشتى - درمانى) باشد، موضوع به كميسيون ماده 11 قانون ياد شده و در ساير موارد موضوع به محاكم عمومى احاله خواهد شد.
تبصره 1- روشهاى اجرايى تصميمات كميسيون مزبور و آراء محاكم قضايى در كميسيون قانونى مطرح و جهت اجرا به واحدهاى ذيربط ابلاغ مىگردد.
تبصره 2- دانشگاه/دانشكدهها و بازرسان مربوطه بايد موارد تخلف را منطبق با ضوابط قانونى و آييننامه و دستورالعملهاى مربوطه بطور مشخص در صورتجلسات و مكاتبات قيد و رونوشت آن را به وزارت منعكس نمايند.
ماده 34- مطابق ماده 4 آييننامه اجرايى قانون تمركز مؤسسات صحى مملكتى مصوب سال 1333، وزارت مجاز است كه هر يك از مؤسسات درمانى و تشخيصى كشور را هر زمان لازم باشد مورد بازرسى قرار داده مسئولان بيمارستان مكلفند كه هر نوع اطلاعات لازم را در دسترس بازرسان وزارت و يا دانشگاه/دانشكده قرار دهند و چنانچه در وسايل، لوازم، بنا و اداره مؤسسه درمانى نقصى مشاهده و گزارش شد، مكلف به رفع آن مىباشند. در صورت تسامح مسئولين بيمارستان چنانچه وزارت تشخيص دهد كه عدم اجراى امور مذكو موجب بروز مشكلات بهداشتى - درمانى مىشود مىتواند بعد از اخطار كتبى، دستور تعطيلى مؤسسه تا رفع نواقص را بدهد و در صورت عدم توجه بيمارستان، درخواست لغو دائم پروانه تأسيس را از مراجع ذيصلاح نمايد.
ماده 35- اين آييننامه در 35 ماده و 36 تبصره جايگزين آييننامههاى قبلى و به استناد ماده 24 قانون مربوط به مقررات امور پزشكى و دارويى و خوردنى و آشاميدنى مصوب 1334 (با اصلاحات بعدى) در تاريخ 24/12/1383 به تصويب رسيد و با رعايت آييننامه تأسيس مطب هيأت وزيران و قوانين سازمان نظام پزشكى و ساير مقررات قابل اجرا است. با ابلاغ اين آييننامه، آييننامههاى قبلى مرتبط با تأسيس بيمارستان ملغى مىگردد. ک/4/12
دكتر مسعود پزشكيان
معاونت درمان
