بدن انسان (6)

 < برای دیدن تصاویر فایل آلبوم را داونلود کنید >

با هر نفس ما ،‌ الوئولها هواي غني از اكسيژن دريافت مي كنند . سپس اكسيژن وارد شبكه ظريف مويرگهاي ريوي ميشود كه در تماس نزديك با الوئولها ميباشند . در حقيقت مويرگهاي ريوي در ديواره الوئولها قرار دارند ديواره آلوئولها و مويرگها بسيار نازك است . بنابراين هواي درون‌آلوئولها و خون درون مويرگها توسط دو لايه بافتي بسيار نازك از هم جدا شده اند . اكسيژن و دي اكسيد كربن به سرعت از طريق انتشار از اين لايه هاي بافتي نازك عبور مي كنند . انتشار يك روند غير فعال است كه در آن مولكولها از ناحيه اي با غلظت بالا به ناحيه اي با غلظت پايين انتقال مي يابد . بعنوان مثال گازي نظير سولفيد هيدروژن از ناحيه اي با غلظت بالا ( تخم مرغ فاسد ) با حركت خودبخودي مولكولهاي گاز تمام فضاي يك اتاق را پر مي كند . تعداد مولكولهاي اكسيژن در الوئول بيشتر از خون است بنا براين ، مولكولهاي اكسيژن از الوئول به طرف خون حركت مي كنند . چون تعداد مولكولهاي دي اكسيد كربن در خون از هواي استنشاق شده بيشترمي باشد دي اكسيد كربن از خون به طرف الوئول حركت مي كند خون تمام اكسيژن استنشاق شده را مصرف نمي كند . هواي بازدمي محتوي 16% اكسيژن و 3-5 % دي اكسيدكربن مي باشد و باقيمانده آن حاوي نيتروژن ميباشد . ( شكل 35-4) شكل 35-4 : اجزاي تشكيل دهنده هواي بازدمي عبارتند از : اكسيژن ، دي اكسيد كربن و نيتروژن غلظت 16% اكسيژن براي دادن تهويه كمكي كافي ميباشد . بنابراين ،‌اگر شما به بيماري كه نفس نمي كشد تنفس مصنوعي بدهيد بيمار با هر تنفس شما 16% اكسيژن دريافت مي كند . نيازهاي كودكان الگو هاي تنفس نرمال در شيرخواران و كودكان ، شبيه بالغين است . ولي كودكان سريعتر از بزرگسالان نفس مي كشند . تعداد تنفس نرمال يك شيرخوار 50-25 عدد در هر دقيقه و يك كودك 30- 15 عدد در دقيقه ميباشد . مشابه بالغين ، شيرخواران و كودكان با تنفس نرمال دم وبازدم آرام و منظم و بالا وپايين رفتن منظم در دو طرف قفسه سينه دارند . مشكلات تنفسي در شيرخواران و كودكان اغلب به نظر مي رسد مشابه بالغين باشد علائمي نظير : افزايش تعداد تنفس ،‌ الگوي تنفسي نامنظم ،‌صداهاي تنفسي ناهنجار و باز شدن قفسه سينه به طور غير قرينه نشانه مشكلات تنفسي در كودكان و بالغين مي باشد . ساير علايمي كه نشانه تنفس غير طبيعي در يك شيرخوار يا كودك است شامل : - توكشيدگي عضلات كه در آن عضلات قفسه سينه و گردن به شدت در تنفس شركت مي كنند . - بازشدن پره هاي بيني در كودكان كه در آن هنگامي كه كودك نفس ميكشد پره هاي بيني باز مي شود . - تنفس الاكلنگي در شيرخواران كه در آن عضلات قفسه سينه و شكم ناهماهنگ با هم منقبض مي شوند و شبيه الاكلنگ به نظر مي رسند . هنگامي كه شيرخوار يا كودك تنفس مشكل دارد ، بازدم فعال مي شود . در حالت نرمال ، فقط دم فعال است ولي در تنفس مشكل ، دم وبازدم هر دو فعال مي شوند و نياز به صرف انرژي دارند. در تنفس مشكل هوا با نيرو از ريه ها خارج مي شود و كودك دچار ويزينگ مي شود . در اين نوع تنفس مشكل از عضلات فرعي تنفسي استفاده مي شود كنترل تنفسي مغز و به طور اختصاصي تر نواحي از ساقه مغز كنترل تنفسي را به عهده دارند . اين منطقه يكي از امن ترين نقاط سيستم عصبي مي باشد كه در عميق ترين قسمت جمجمه قرار گرفته است . اعصاب اين منطقه به عنوان گيرنده سطوح دي اكسيد كربن خون عمل مي كنند. اگر سطح اكسيژن خون شرياني خيلي بالا رود يا خيلي افت كند ، مغز به طور خودكار تنفس را كنترل مي كند . در حقيقت اين كنترل از طريق تنظيم تعداد تنفس مي باشد . دليلي براين موضوع اينجاست كه شما نمي توانيد به مدت طولاني تنفس خود را نگه داريد يا به مدت طولاني سرعت يا عمق تنفس خود را افزايش دهيد . هنگاميكه سطوح دي اكسيد كربن ، بسيار بالا مي رود ، ساقه مغز دستوراتي را به طناب نخاعي مي فرستد تا منجر به انقباض ديافراگم و عضلات بين دنده اي شود اين امر موجب افزايش تعداد تنفس مي شوند . سطوح بالاي دي اكسيد كربن محرك قوي ايجاد ايمپالس هايي مي باشدكه منجربه افزايش تعداد نفس مي شوند. هنگاميكه سطح دي اكسيد كربن خون به حد قابل قبول رسيد شدت و تعداد تنفس كاهش مي يابد. همچنين يك سيستم معكوس داريم كه به هيپوكسي پاسخ مي دهد به اين ترتيب كه هنگاميكه سطوح اكسيژن كم مي شوند ، اين سيستم قادر به تحريك تنفس مي باشد. نواحي در مغز ، ديوارة آئورت و شريانهاي كاروتيد وجود دارد كه به عنوان گيرنده هاي اكسيژن عمل مي كنند . اين گيرنده ها به آساني به سطوح پايين اكسيژن راضي مي شوند بنابراين ، سيستم حساس به اكسيژن در مقايسه با گيرنده هاي دي اكسيد كربن در ساقه مغز، حساسيت و قدرت كمتري دارند . خصوصيات تنفس نرمال تنفس نرمال خصوصيات زير را دارا است: - ريت و عمق نرمال( حجم جاري ) - ريتم منظم دم و بازدم - خوب شنيده شدن صداهاي تنفسي در هر دو طرف قفسه قفسه - حركات بالا و پايين منظم در هردو طرف قفسه سينه - حركات شكم الگو هاي تنفسي غير طبيعي در بالغين فرد بالغي كه هوشيار و بيدارست و با شما صحبت مي كند ، مشكل اورژانس را ه هوايي يا تنفس ندارد . ولي شما بايد اكسيژن كمي را با خود حمل كنيد تا اگر لازم شد به تنفس بيمار كمك كنيد . فرد بالغي كه به خوبي نفس نمي كشد به نظر مي رسد كه تنفس برايش كار سختي مي باشد . اين نوع تنفس ، تنفس بازحمت نام دارد . تنفس با زحمت به تلاش نياز دارد و ممكن است عضلات تنفسي فرعي را به كار بگيرد . شخص همچنين ممكن است تنفس آهسته تر از نرمال ( كمتر از 8 عدد در دقيقه) يا سريع تر از نرمال ( بيشتر از 24 عدد در هر دقيقه) داشته باشد. تعداد تنفس نرمال فرد بالغ 20-12 عدد در دقيقه مي باشد . ( جدول 3-4) جدول 3-4 : ريت تنفسي نرمال بالعنين دقيقه/تنفس 20-12 كودكان دقيقه / تنفس 30-15 شيرخواران دقيقه / تنفس 50-25 در الگوي تنفسي نرمال ،نبايد از عضلات فرعي تنفسي استفاده شود . با تنفس ناكافي ، شخص به ويژه كودك ممكن است از عضلات فرعي قفسه سينه ، گردن و شكم استفاده كند. ساير علايم كه نشانه تنفس غير طبيعي مي باشند عبارتند از : - توكشيدگي عضلات بالاي كلاويكول ، بين دنده ها ، زير قوس دنده اي ، به ويژه در كودكان - پوست رنگ پريده يا سيانوتيك - پوست سر دو مرطوب - پوزيشن سه پايه يك بيمار ممكن است به نظر برسد كه حتي پس از اينكه قلبش متوقف شده است ، همچنان نفس مي كشد اين تنفس هاي بريد ه بريده ، تنفس هاي ناشي از اضطراب خوانده مي شوند. اين تنفس ها زماني ايجاد مي شوند كه مركز تنفسي در مغز به دادن پيام به عضلات تنفسي ادامه مي دهد. اين تنفس ها كافي نمي باشند چون آهسته و معمولاُ كم عمق مي باشند. شما بايد به تهويه بيماران با چنين تنفسي كمك كنيد . سيستم گردش خون - سيستم گردش خون شامل قلب ، شريانها ، شريانچه ها ، مويرگها ، وريدچه ها و ، وريد ها مي باشد . (شكل 36-4) شكل 36-4 : سيستم گردش خون شامل قلب ،‌ شريانها ،‌وريدها و مويرگهاي ارتباطي مي باشد . مويرگها كوچكترين عروق سيستم مي باشند . بعنوان رابط بين شريان ووريد عمل مي كنند ، مركز اين سيستم قلب مي باشد نيرويي كه توسط قلب ايجاد مي شود خون را در سراسر بدن به گردش در مي آورد . مويرگها كوچكترين عروق سيستم مي باشند و بعنوان رابط بين شريان و وريد عمل مي كنند . مركز اين سيستم قلب مي باشد . نيرويي كه توسط قلب ايجاد مي شود خون را در سراسر بدن به گردش در مي آورد . دو مسيرگردش خون در بدن انسان وجود دارد : گردش خون سيستميك در بدن و گردش خون ريوي در ريه ها . - گردش خون سيستميك ، خون حاوي اكسيژن را از بطن چپ به تمام بدن مي رساندو سپس به دهليز راست قلب ، بر مي گردد . در گردش خون سيستميك ، طي عبور خون از بافتها و ارگانها ، اكسيژن و مواد غذايي به آنها رسانده شده و مواد زائد بافتي و دي اكسيدكربن به خون بر مي گردد . مواد زائد سلولها سرانجام از طريق كبد و كليه دفع مي شوند . گردش خون ريوي، خون فاقد اكسيژن كافي را از بطن راست به ريه ها حمل مي كند ، و از آنجا به دهليز چپ بر مي گردد. در گردش خون ريوي طي عبور خون از ريه ها ، اكسيژن از ريه وارد خون شده و دي اكسيد كربن از خون به ريه منتقل مي شود . قلب [1][117]: - قلب يك ارگان عضلاني حفره اي شكل است كه سايز تقريبي آن معادل مچ دست بسته يك شخص بالغ مي باشد. قلب از يك بافت منحصر به فرد با نام عضله قلبي يا ميوكارد[2][118] تشكيل شده است كه به شكل دو جفت پمپ عمل مي كند، يك جفت از اين پمپ ها كه در سمت چپ قرار گرفته ؛ عضلاني تر مي باشد . ديواره قلب ، سپتوم نام دارد كه حفره قلب را به دو قسمت راست و چپ تقسيم مي كنند . هر قسمت قلب نيز به دو قسمت ديگر تقسيم مي شود : حفره فوقاني يا دهليز [3][119] و حفره تحتاني يا بطن [4][120] . قلب يك عضله غير ارادي مي باشد به عبارتي تحت كنترل سيستم عصبي خودكار بدن است. با اين وجود خود قلب سيستم الكتريكي مختص به خودش را دارا مي باشد، و حتي بدون كنترل سيستم عصبي مركزي به عملكرد خود ادامه مي دهد . عضله قلبي با عضله اسكلتي يا صاف تفاوت دارد چون به جريان هميشگي خون حاوي اكسيژن و مواد غذايي ، وابسته مي باشد . - قلب بايد به طور مداوم از لحظه تولد تا زمان مرگ كار كند. عضله قلب قطع خونرساني را فقط به مدت چند ثانيه مي تواند تحمل كند . بنابراين ، خونرساني به قلب و توزيع آن تا حد امكان بايد وسيع باشد . قلب چگونه كار مي كند : دهانه دو شريان كرونري اصلي بلافاصله بالاي دريچه آئورت در محل شروع شريان آئورت ، جايي كه بالاترين فشار خون وجود دارد ، قرار مي گيرد . (شكل 37-4) طرف راست قلب ، خون را از وريد هاي بدن دريافت مي كند . (شكل A38-4) خون از طريق وريدهاي وناكاو فوقاني و تحتاني وارد دهليز راست مي شود . سپس خون از طريق دريچه اي وارد بطن راست مي شود كه اين دريچه هنگام انقباض بطن راست بسته مي شود تا خون به دهليز راست بر نگردد . با انقباض بطن راست ، خون وارد شريان ريوي و گردش خون ريوي مي شود . خون اكسيژن دار از طريق وريدهاي ريوي وارد دهليز چپ شده ، و از آنجا از طريق دريچه وارد بطن چپ مي شود . (شكل B38-4) شكل 37-4 : دوشريان كرونري اصلي ،‌ خونرساني به قلب را به عهده دارند . شكل 38-4 : A:‌طرف راست يا كم فشار قلب ،‌ خون را از وريدهاي بدن گرفته و به درون ريه ها پمپ مي كند . B : طرف چپ يا پر فشار قلب ، خون غني از اكسيژن را به تمام بدن مي رساند . با انقباض بطن چپ كه عضلاني ترين حفره قلب مي باشد خون غني از اكسيژن به درون آئورت و سپس تمام شريانهاي بدن پمپ مي شود . خروجي هر يك از چهار حفره قلب با يك دريچه يك طرفه پوشيده شده است . اين دريچه ها از جريان رو به عقب خون ممانعت كرده و سبب مي شوند خون در مسير صحيح حركت كند . هنگامي كه دريچه ورودي به يك حفره قلب باز مي باشد، دريچه خروجي آن حفره بسته است و برعكس . در حالت نرمال ، در كل سيستم گردش خون ، خون فقط در يك جهت حركت مي كند. - هنگامي كه بطن منقبض مي شود، دريچه ارتباطي بطن ها با شريانها باز مي شود و دريچه بين دهليز و بطن ها بسته مي شود . خون با فشار به درون شريان آئورت يا شريان ريوي پمپ مي شود، با اتمام انقباض ، بطن ها به حالت استراحت در مي آيند . اين كاهش فشار بطن ها سبب مي شود كه دريچه ارتباطي آنها با شريانها بسته شود و دريچه ورودي بطن با دهليز ها باز شود . سپس خون از دهليز به درون بطن سرازير مي شود . اين مرحله در زمان استراحت بطن ها اتفاق مي افتد ، با شروع انقباض بعدي بطن ها ، همين سيكل تكرار مي شود. ضربـان طبيعيقلب : در يك فرد بالغ سالم ، تعداد ضربان قلب از 50 تا 180 عدد در هر دقيقه متغير مي باشد، كه وابسته به سطح فعاليت فرد مي باشد. تعداد ضربان قلب نرمال در يك فرد ورزشكار با شرايط خيلي خوب مي تواند 50تا60 ضربان در دقيقه باشد . طي فعاليت فيزيكي شديد ، در حالت نرمال ضربان قلب مي تواند به 180 ضربان در دقيقه برسد . ضربان قلب در حال استراحت يك فرد بالغ در حالت معمول بين 60تا 100 ضربان در دقيقه مي باشد . باهر ضربان 70 تا 80 ميلي ليتر خون از قلب يك فرد بالغ به بيرون پمپ مي شود . دريك دقيقه ،كل حجم خون كه5تا6 ليتراست درعروق سراسر بدن به جريان درمي آيد . جدول 4-4: ضربان قلب نرمال بالغين دقيقه / ضربان 100-60 نوجوانان دقيقه /ضربان 100-80 كودكان دقيقه /ضربان120-100 نوزادان دقيقه /ضربان 140-120 سيستم هدايتي قلب : شبكه بافتي ويژه اي كه قابليت هدايت جريان الكتريسته را دارا مي باشد از قلب عبور مي كند . (شكل 39-4) شكل 39-4 : جريان الكتريكي از قلب عبور ميكند تامنجر به عملكرد پمپ قلب شود . عبور جريان الكتريسته از اين شبكه بافتي منجربه انقباضات منظم وهماهنگ عضله قلب مي شود. اين انقباضات منجربه عملكرد پمپاژ قلب مي شوند. هر انقباض مكانيكي قلب ، با دو مرحله الكتريكي همراه مي باشد . نخست : دپلاريزاسيون كه طي آن شارژ الكتريكي سطح سلول عضلاني از مثبت به منفي تغيير مي كند و در مرحله بعد رپلاريزاسيون است كه طي ‌آن ، قلب به وضعيت استراحت خود برمي گردد و سطوح سلولي مجدداً داراي شارژ مثبت مي شود . هنگاميكه قلب به طور نرمال كار مي كند ، تكانهاي الكتريكي از بالاي دهليز در محل گره سينوسي دهليزي ( SA ) شروع مي شوند . سپس به گره دهليزي بطني مي رسند (AV) و از آنجا وارد رشته هاي پوركنژ دربطن ها مي شوند . اين مسيرحركت ، جريان منظمي از الكتريسته را در قلب ايجاد مي كند كه سلولهاي عضلاني را دپلاريزه كرده و انقباضات هماهنگ پمپ قلب را ايجاد مي كند. اگر به قسمتي از عضله قلب اكسيژن نرسديا آسيب ببيند يا بميرد ، سيستم الكتريكي قلب مختل خواهد شد. در نتيجه قلب نمي تواند منظم كار كند. فشار خون كاهش مي يابد و بيمار ممكن است دچار اختلال هوشياري شود . شريانــها : شريانها ، خون را از قلب به تمام بافتهاي بدن حمل مي كنند . (شكل 40-4) شكل 40-4 : خون از شريانهاي اصلي وارد شريانهاي كوچكتر و شريانچه ها مي شود و ازآنجا از طريق شبكه وسيع مويرگي به سلولهاي بافتهاي بدن مي رسد . خون فاقد اكسيژن از طريق وريد چه ها به وريد ها و از آنجا به قلب بر ميگردد . شريانها به شريانهاي كوچك تر و سپس به شريانچه ها تقسيم مي شوند. شريانچه ها همچنان به شاخه هاي كوچكتر تقسيم مي شوند تا به شبكه وسيع مويرگي بپيوندند . ديوارة شرياني از بافت عضلاني حلقوي ظريف تشكيل شده است . برخي شريانها بافت ارتجاعي نيز دارند . شريانها براي تطابق با از دست دادن حجم خون منقبض مي شوندو همچنين منجربه افزايش فشار خون مي شوند. خون مطابق با نياز بافتي به بافتها رسانده مي شود. به عنوان مثال ، سيستم گوارشي پس از خوردن وعده غذايي ، خون بيشتري دريافت مي كند . عضلات پا هنگام دويدن خون بيشتري را دريافت مي كنند. برخي بافتها مثل قلب ، مغز و كليه ها به جريان خون هميشگي نياز دارند ساير بافتها ، نظير عضلات اندامها ، پوست ، روده ها در حالت استراحت ، با خون كم نيز به عملكرد خود ادامه مي دهند . آئورت شريان اصلي است كه از سمت چپ قلب خارج مي شود، و خون تازه غني از اكسيژن را به سراسر بدن حمل مي كند . اين شريان درست در جلوي ستون مهره ها در قفسه سينه و حفره شكم قرار دارد . آئورت قبل از اينكه در قسمت تحتاني شكم خاتمه يابد شاخه هاي متعددي به قلب ، سر و گردن ، بازوها و ارگانهاي داخل قفسه سينه و حفره شكم مي دهد . [1][117] Heart [2][118] Myocardium [3][119] Atrium [4][120] Ventricle