|
واژه نامه توصیفی آموزش تهيه و تنظيم: شكوفه مسعودي |
روش: Method
روش در مقابل واژه لاتین "متد" (Method)بکار رفته است و به طور کلی مجموعه تدابیر و فنونی است که با استفاده از امکانات موجود برای رسیدن به اهداف، مورد استفاده قرار می گیرند در ارائه یک روش ممکن است چندین فن مختلف بکار گرفته است مثال های از این فنون عبارتند از: فن ارتباط، فن بیان، فن پرسش و پاسخ و ...
تدریس Teaching:
واژه تدریس معادل Teaching به کار رفته است.
تدریس مجموعه فعالیت هایی است که برای ایجاد تغییر در رفتار یادگیرنده طراح و اجراء می گردد. از مهمترین ویژگیهای تدریس می توان موارد زیر را نام برد: هدفدار، نظام دار، متقابل، پویا، پاسخگو به نیاز فراگیرندگان باشد.
سخنرانی Lecture:
در این روش بعد از بیان اهداف، استاد باید مطالب درسی خود را در چهارچوب یک روند منطقی به فراگیران ارائه می دهد یعنی با بیان مقدمات موضوع مورد تدریس و ارائه توضیحات لازم، ذکر مثالهای کافی و نتیجه گیری از سخنرانی خود به ایجاد یک تفکر منطقی در فراگیرندگان کمک کند.
سخنرانی برنامه ریزی شده Programmed Lecture
در این روش تدریس که برای آموزش تعداد نسبتاً زیاد فراگیران به کار می رود از شیوه سخنرانی، بحث گروهی و پرسش و پاسخ در قسمت های مختلف هر جلسه تدریس استفاده می شود بطوریکه دانشجویان در طول مدت کلاس به صورت فعال در جریان یادگیری قرار می گیرند. در این روش، استاد پس از بیان اهداف و توضیح مختصری درباره آن، با طرح مسائلی در رابطه با موضوع درس و پرسش و پاسخ از دانشجویان مطالب درسی را مورد بررسی قرار می دهد. در این شیوه از انواع وسایل دیداری و شندیدار استفاده می شود و دانشجویان به گروه های کوچک برای یافتن پاسخ به سوالات مطرح شده تقسیم می شوند و باعث و مشارکت فعال فراگیرندگان یادگیری آسانتر اتفاق
می افتد.
یادگیری فعال (Active Learning)
مجموعه راهبردهایی است که فراگیر را در جریان یادگیری مشارکت دهد و او را برای عمق بخشیدن به یادگیری خود توانا سازد.
یادگیری مبتنی بر مورد (Case - Base Learning)
این راهبرد یادگیری فعال، که در آموزش پزشکی و سایر آموزشهای حرفه ای کاربرد وسیع یافته است. بر این باور زیر بنایی تکیه دارد که موارد مطالعاتی در آموزش حرفه ای باید از موقعیت های واقعی که در آن حرفه اتفاق می افتد، انتخاب شود. فراگیران علوم پزشکی غالباً در معرض مواردی قرار می گیرند که برای یادگیری و شفاسایی و کشف آن نیازمند به بحث در گروه های کوچک و نیز فردی هستند که مباحث را هدایت و تسهیل کند (Facilitator). یادگیری مبتنی بر مورد، گاهی معادل یادگیری مبتنی بر مساله Problem - Based Learning نیز به کار رفته است.
یادگیری مبتنی بر شایستگی یا صلاحیت (Competence - Based)
یادگیری مبتنی بر شایستگی یا صلاحیت های خاص، از شایعترین اصلاحات در آموزش پزشکی مجله ایرانی آموزش در علوم پزشکی 1386 و کلاٌ آموزش های حرفه ای است. در رویکردهای آموزش پزشکی جامعه نگر، یادگیری مبتنی بر کسب صلاحیت های خاص، دارای ارزش محوری می باشد. در این نوع یادگیری، تأکید اصلی بر بروندادهای یادگیری (Learning Outcomes). کاملاً واضح و تعریف شده و مورد نیاز برای آن حرفه است که باید به دقت آموزش داده شده و در آزمونها، این صلاحیت ها به دفت مورد سنجش قرار گیرد این رویکرد یادگیری بر واژه هایی مانند مهارت محور(Core Skills) ، مهارت های کلیدی (Key Skills) و فرآیندهای یادگیری تأکید دارد.
یادگیری اکتشافی (Discovery Learning)
این یادگیری نیز از راهبردهای (strategies) یادگیری فعال می باشد که در روش های فعال تدریس نیز با همین نام فنونی برای آن ایجاد شده است. در این شیوه یادگیری، نقشی که معلم بر عهده می گیرد حائز اهمیت است. نقش معلم در این شیوه، بیش از تأکید بر انتقال اطلاعات، بر تسهیل در جستجو و جمع آوری اطلاعات تأکید دارد. لازم به ذکر است که ایفادی نقش معلم در مقام راهنما و تسهیل کننده قطعاً نیازمند به معلمان و استادانی است که مهارت ها و دانشهای آن بسیار فراتر از دستیارانی که صرفاً به انتقال معلومات می پردازند.
یادگیری تجربی: (Experimental Learning)
منظور یادگیری است که بر مرور و تجزیه و تحلیل فعال و سنجیده تجربیات فرد استوار باشد. در این روش یادگیری، تجربه واد اساس یادگیری محسوب می شود که چنان که به دقت مرد بررسی فردی و یا گروهی قرار گیرد، راه را برای تجربه های وسیع تر بعدی هموار می سازد.
یادگیری باز (آزاد) (Open Learning)
این نوع یادگیری، از اصطلاحاتی است که در دو دهه اخیر با گسترش کاربرد رایانه به فرهنگ مسائل آموزشی راه یافته است. یادگیری باز یا آزاد، در واقع، رویکردی به تدریس و یادگیری است که براساس انعطاف پذیری، دسترسی به منابع، سیستم ارائه خدمات آموزش و یادگیری و آزمون و بازخورد سریع، خود را جلوه گر می سازد آنچه این نوع یادگیری را تسهیل کرده است گسترش تکنولوژی ارتباطات یا رانه ای و شبکه است. واژه هایی همچون یادگیری الکترونیکی (e-learning) یا یادگیری از راه دور تقریباً هم معنا با این واژه می باشند.
منبع:
- مجله ایرانی آموزش در علوم پزشکی دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی - درمانی، استان اصفهان، دوره 5 شماره 1384.
- شاه حسینی، غلام رضا، آموزش پزشکی، انتشارات مرکز مطالعات و توسعه آ»وزش پزشکی دانشگاه علوم پزشکی ایران، 1377. تاريخ بروز رساني : يكشنبه 14/11/86 ساعت 13:29
| 
آموزش مداوم