کم خونی فقر آهن در نوزادان

 آ نمی فقر اهن شایعترین بیماری  خونی در  دوره  شیرخوارگی و نوزادی است. این نوع  کم خونی  ناشی از کمبود آهن  برای ساخت هموگلوبین در گلبولهای قرمزخون می باشد.خوشبختانه این مشکل قابل درمان است و به  درمان به خوبی پاسخ میدهد.      

 آهن در ابتدای روده باریک و دوازدهه جذب میشود و از انجاییکه حدود 10 درصد آهن رژیم  غذایی  جذب میشود، در رژیم  غذایی  روزانه   حدود  8-10 میلیگرم  آ هن باید وجود داشته باشد.باید توجه داشت  که آهن  شیر انسان2 تا 3 بار آهن شیر گاو  جذب  میشود . در صورت کمبود  آهن تولید هموگلوبین در گلبول قرمز کاهش یافته ودر نهایت گلبول قرمز کوچک( میکروسیتیک) و کم رنگ (هیپوکروم ) میشود . از طرف دیگر کمبود هموگلوبین منجر به کم شدن ظرفیت خون در حمل اکسیژن به بافتها میگردد در نتیجه اغلب این کودکان رنگ پریده اند .

دلایل ایجاد کم خونی فقر آهن :

       _   ذخیره کم آهن  بدن  در نوزادان نارس یا کمبود ذخیره آهن مادر در دوران بارداری      

            _ کمبود تغذ یه ای آهن  

            _ از دست دادن خون با منشا گوارشی ( الودگی انگلی/ زخم معده و روده/ حساسیت به پروتیین                      شیر گاو             

            _ اختلال در جذب آهن در اسهال مزمن و یا در بیماری سلیاک

         _ مصرف زیاد شیر گاو و غذاهای فاقد اهن

سن شیوع کم خونی فقر آهن :

    ذخایر اهن بدن نوزاد که از مادر خود در یافت کرده است تنها برای 4 تا 6 ماه اول تولد در نوزادان ترم(رسیده) و در نوزادان نارس تا 2 ماه اول تولد کافی می باشد .بعد از این سنین در صورت عدم در یافت اهن کافی علایم کم خونی ظاهر می شود . در کل میتوان گفت سن شیوع کم خونی فقر اهن در کودکان 9 تا 24 ماهگی است.

علایم بالینی  کم خونی فقر آهن :

رنگ پریدگی/  تحریک پذیری/ بی اشتهایی/ یبوست/ ضعف عضلات/خستگی زودرس/ تاخیر در رشد وتکامل/ استعداد ابتلا به عفونت و ادم اندامها به دلیل کاهش  پروتیین پلاسما / تند شدن ضربان قلب  و تنفس/ بزرگ شدن طحال/ کاهش میزان هوش و توجه و کاهش یادگیری.

 علایم آزمایشگاهی شایع در کم خونی شامل:کاهش سطح آهن سرم /کاهش  سطح  فریتین سرم /افت  هموگلوبین  خون /میکروسیتوز  هیپوکرومیا   و الکتروفورز هموگلوبین مشخص میشود و تست گایاک مثبت( احتمال دیده شدن خون مخفی یا واضح در مدفوع)CBCdiff/TIBC که با انجام

 فریتین پروتیین ذخیره کننده آهن در بدن است که اندازه گیری آن در سرم تخمین نسبتا دقیقی از ذخایر آهن بدست می دهد)

درمان و پرستاری:

     بیشترین مقدار آهن در اوایل دوران شیردهی (حدود 1تا 3 هفته اول ) میباشد که 97/. میلیگرم در یک لیتر شیر است اما به طور مداوم در طی شیردهی این مقدار کاهش یافته و در 5 ماهگی به حدود 3/. میلیگرم در یک لیتر میرسد .بنا براین وقتی پزشک مطمئن شد کم خونی کودک به دلیل کمبود آهن و نه به دلیل بیماری زمینه ای خاصی است معمولا توصیه به مصرف قطره آهن میکند .

    آهن به صورت قطره خوراکی/ قرص/ شربت ویا به صورت تزریقی مصرف میشود.در صورت عدم تحمل آهن خوراکی ویا سوء جذب گوارشی از فرم تزریقی استفاده میشود .گاهی در آنمی خیلی شدید از تزریق خون نیز ا ستفاده میشود.

اگر در عرض2 هفته بعد از شروع درمان خوراکی آهن افزایش آهن دیده نشد پزشک به این موارد شک میکند: وجود یک منبع مخفی خونریزی در بدن / وجود عفونت / عدم مصرف صحیح آهن توصیه شده توسط بیمار ویا وجود بیماری مزمن دیگر...

     پیشگیری از بروز کم خونی فقر آهن در کودکان همیشه در اولویت می باشد بنا براین والدین به توصیه های زیر توجه نمایند:

1 )   برای شیر خواران شیر مادراز 6 ماهگی و برای شیر خشک خواران از 4 ماهگی قطره خوراکی سولفات آهن به مقدار 1 تا 2 قطره به ازای هر کیلوگرم وزن بدن شیرخوار داده شود .

اگر وزن  تولد  شیرخوار  از2500گرم کمتر باشد  پس از اینکه وزن او به 2  برابر  وزن  موقع تولد رسید ( حدود 6 هفتگی )  قطره آهن شروع  میشود.

2)  در سال اول  تولد شیر گاو به  کودک داده نشود زیرا احتمال حساسیت مخاط روده ها به پروتیین شیر گاو وجود داردوممکن است    سبب دفع خون به صورت مخفی از طریق روده ومدفوع گردد.

3)  اضافه کردن مواد حاوی ویتامین ث مثل آب میوه جذب آهن را بیشتر میکند.  قطره آهن با کلسیم مصرف نشود زیرا جذب آن کاهش می یابد

4) اگر قطره آهن نیم ساعت قبل از شیر یا غذا داده شود بهتر جذب میشود .

5) مصرف شیر خشک باید محدود به  500 تا 1000سی سی در 24 ساعت شود ومیزان مصرف غذاهای غنی از آهن افزایش یابد

. 6)  گاهی شیرخوار ممکن است قطره آهن را تحمل نکرده و استفراغ کند در این صورت باید تعداد قطرات آهن را کم ولی در 2  تا 3 وعده در روز  به او داد.(در مجموع آهن مورد نیاز را باید دریافت کند

 7)  عوارض جانبی مصرف ترکیبات آهن را باید به والدین آموزش داد:

تهوع/ استفراغ و بی اشتهایی   /      مدفوع تیره رنگ   /    یبوست    /  رنگی شدن دندانها

اطفالي‎ كه‎‎ با شير مـادر تغـذيـه نمي‎‎ شوند بيشتر به‎ كم‎ خوني و كمبـود آهـن‎ مبتلا مي‎ شوند.
نوزاداني‎ كـه وزن‎ آنها هنگام‎ تولد كمتـر از 2 كـيلـو و 500 گرم‎ است‎‎ ممكن‎ است از 2 تـا 3 مـاهگـي‎ كمبود آهن‎ داشته‎ باشند.

كودكان‎2 تا 5ساله‎‎‎ نيز به علت‎ ابتـلا بـه عفونت‎ هاي‎ شايع‎ دوران‎ كودكي‎ مانند اسهـال‎ وعفونت‎ هاي‎‎ تنفسي‎‎‎ و آلودگي هاي انگلي با خطر ابتلا به‎ كمبود آهن‎ روبروهستند.

كم‎ خوني‎‎ و كمبود آهن‎ دردو سال‎ نخست‎ زندگي تاثير جبران‎ ناپذيري‎‎ بر رشد و تكامل‎ مغزي كودك‎ دارد.

تغذيه طولاني مدت با شيشه شير كودك را در معرض ابتلا به فقر آهن قرار مي‌دهد

طبق مطالعات جديد، كودكان نوپا كه با شيشه شير تغذيه مي‌شوند به شدت در معرض كمبودآهن قرار دارند كه اين امر مي‌تواند در نتيجه منجر به بروز كم خوني و نيز مشكلاتيادگيري شود.

منبع    

   *اعضای هیات علمی دانشکده پرستاری دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی .کودک سالم . نشرنور دانش. 1380

   *فصلنامه شیر مادر . شماره 9 بهار1381

مجله درد .شماره اردیبهشت 1383 *    

کودکان. نشر پاشا 1380 ORDER   *اکبر زاده پاشا. علی تهمتن علی اصغر 

هلو هلو ملین ،و مسکن وضد تشنگی است ...   هلو یک میوه ایرانی الاصل است هر چند پوست کنده آن لذیذتر است مهذالک به شما توصیه می شود که همیشه مرا با پوست میل نمایید زیرا پوست من دارای ویتامین آ و املاح گوناگون و چند آنزیم مفید است .بسیار زود هضم است و از معده و روده به سعت عبور می کند .هلو دارای املاح فراوان است و کمی از شبه فلز برم دارد که روی این اصل یکی از آفرینندگان زیبایی است .هلو ملین و مسکن و مرطوب کننده است تشنه را سیراب می کند آنهایی که در اثر بیماری آب بدنشان را از دست داده اند می توانند از این میوه  استفاده کنند . هلو از میوه های خنک است ،بوی بد دهان را از بین می برد و اشتها و غریزه جنسی را افزایش می دهد .

پرتقال   پوست را شاداب می کند و از چین وچروک خوردن آن جلوکیری می کند . مانع فساد و لخته شدن خون می شود . استخوان را محکم می کند . و شما می توانید اکسیر جوانی را در پرتقال جستجو کنید ....   پرتقال دارای ویتامین ب- پ -و ث است و مقداری هم جوهر زردک که در کبد تبدیل به ویتاین آ-می شود که در انواع رنگین پرتقال مثل پرتقال قرمز که به آن پرتقال خونی می گویند بیشتر است .زادگاه اولیه این میوه چین است واکسیر جوانی یعنی ویتامین ث در پرتقال زیاد است پرتقال از فساد خون و لخته شدن آن جلوگیری می کند و به علت داشتن ویتامین ث و املاح آن از رقیق شدن خون نیز ممانعت می کنم .در زمستان که بدن انسان عرق نکرده و خون ترش می شود این میوه و سایر مرکبات از هدیه طبیعت بع انسان به شمار می آید .

گوجه فرنگی   رقیب سرسخت زعفران است . اشتها آور و مقوی اعصاب و بینایی چشم را تقویت می کند . اگر می خواهید از این میوه استفاده کامل ببرید آنرا بصورت خام مصرف کنید ...   این میوه ایرانی الاصل است قبل از گوجه فرنگی برای رنگین کردن غذاها از زعفران استفاده می کردند ولی گوجه فرنگی با قیمت ارزان و فراوان ،رقیب سرسخت زعفران گردیده است . این میوه به علت داشتن ویتامین آ-از شبکوری جلوگیری می کند و حس بینایی را تقویت می نماید و به سبب داشتن ویتامینهای ب -مقوی اعصاب بوده ،اشتها آور است و به هضم غذا کمک فراوان کرده و از یبوست و نفخ جلوگیری می نماید ،و به شما نیرو و نشاط می بخشد .به علت داشتن ویتامین ث-فراوان ،در برابر امراض عفونی از بدن .ازبدن شما محافظت می کند .از التهاب و گرمی مواد قندی و چربیها می کاهد .با داشتن این همه صفات و مزایا می توان با گوجه فرنگی به عنوان یک میوه رفتار کرد .گوجه فرنگی را در سبد میوه در کنار سیب و انار پذیرایی نمایییدو از کودکانتان بخواهید آنرا به صورت خام میل نمایند.به کسانی که مبتلا به نفخ معده هستند و همچنین آنهایی که معده شان نمی تواند مواد نشاستهای را هضم کند توصیه می شود که بعد از غذا از گوجه فرنگی به عنوان یک دسر بسیار اعلا استفاده کنند .و از کسانی که دچار یبوست بوده ،و از بی اشتهایی رنج می برند ،توصیه می شود که از گوجه فرنگی قبل از غذا تاريخ بروز رساني : سه شنبه 20/06/86 ساعت 12:07