|
اخبار | |  |
|
نظرسنجي | | |
صفحات پر بازديد | | |
| | |
| شبكه بهداشت ودرمان نيشابور>معاونت بهداشت>واحد بهداشت دهان و دندان |
|
|
-
مهم ترین عامل ایجادکننده بیماریهای دهان ودندان عدم رعایت بهداشت دهان ودندان توسط خود فرد می باشد.
-
خدمات پیشگیری دندانپزشکی=کاهش خدمات درمانی دندانپزشکی=افزایش توان اقتصادی خانواده و آسایش و سلامت
-
ترمیم دندان های 6دائمی کودکان عزیز 12-6 ساله شما با استفاده از دفترچه های بیمه درمانی و اخذ معرفی نامه مخصوص از مدرسه در مراکز بهداشتی درمانی و مطب های خصوصی طرف قرارداد قابل انجام است.
-
با پرداخت 45% هزینه تعرفه بخش دولتی می توانید از خدمات ترمیم دندان 6 کودکان سنین12-6 ساله در مطب های بخش خصوصی طرف قرارداد نیز استفاده نمایید.
-
از این فرصت طلایی در طول سال تحصیلی و حتی تعطیلات تابستانی می توانید استفاده کنید. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| |
|
|
با توجه به اجرای طرحهای کشوری بهداشت دهان و دندان ، ضرورت توجیه نیروهای مرتبط با این طرحها امری اجتناب ناپذیر می باشد ، در این راستا دفتر بهداشت دهان و دندان سعی دارد با بالا بردن میزان آگاهی افرادی که بنحوی در اجرای طرحهای فوق مؤثر هستند ، بستری فراهم نماید تا بواسطه آن بتوان برنامه های بهداشت دهان و دندان را با موفقیت و سرعت بیشتر انجام داد .
سلامت دهان و دندان از شاخه های مهم بهداشت عمومی است که در سلامت کلی افراد تأثیر بسزایی دارد . سلامت دهان و دندان جامعه یا Dental public health به صورت زیر تعریف شده است :
علم و هنر پیشگیری از بیماریهای دهانی ، بالا بردن بهداشت دهان و سطح کیفی زندگی از طریق کوششهای سازمان یافته در اجتماع (Downer , 1994)
ارتقای بهداشت دهان و دندان جامعه مستلزم دسترسی آسان مردم به مراقبتهای اولیه بهداشت دهان و امکان استفاده از خدمات بهداشت دهان و دندان به صورت طبقه بندی شده می باشد . گستردگی شبکه مراقبتهای اولیه بهداشتی در کشور این امکان را در زمینه مراقبتهای عمومی میسر ساخته است ولی متأسفانه بهداشت دهان و دندان هنوز به طور کامل جایگاه خاص خود را در این زمینه پیدا نکرده است . استفاده از شبکه موجود مراقبتهای اولیه بهداشتی در جهت ارائه مراقبتهای بهداشت دهان و دندان نه تنها موجب گسترش مراقبتهای بهداشت دهان و دندان در سطح جامعه
می شود بلکه با پیشگیری از شیوع بیماریهای دهان و دندان ، در کاهش هزینه های درمانی نیز مؤثر خواهد بود . طرح ادغام بهداشت دهان و دندان به عنوان جزئی از مراقبتهای اولیه بهداشتی در این راستا بوده و به همسویی با سایر
برنامه های بهداشتی و ارائه خدمات پیشگیری در درجه اول و خدمات درمانی در درجه بعد در کلیه سطوح مراقبتهای بهداشتی دهان و دندان تأکید دارد .
طبق بررسی انجام گرفته توسط دفتر بهداشت دهان و دندان در سال 82 ، DMFT کودکان 12 ساله ایرانی 86/1 برآورد شده است .
آمار نشان می دهد که اولاً میزان پوسیدگی در کشور ما بالاست و ثانیاً دندانهای پوسیده ترمیم نمی شوند و با در نظر گرفتن این مسئله که عدم رعایت به موقع بهداشت و پیشگیری از بیماریهای دهان و دندان باعث از دست دادن دندانها در سنین پایین شده و عواقب به مراتب دشوارتر و پرهزینه تری را در بر خواهد داشت ، چنانچه اقدامات پیشگیری و گسترش خدمات بهداشت دهان و دندان صورت نگیرد دولت و جامعه ناگزیر از قبول هزینه های بسیار گزاف تأمین نیروی انسانی ، مواد و تجهیزات گران قیمت در درمانهای دندانپزشکی خواهند شد . از آنجایی که امکان پوشش دادن به کلیه گروههای سنی وجود ندارد لذا گروههایی از افراد که احتمال ابتلا به بیماریهای دهان و دندان در آنان بالاتر است و نیز امکان دسترسی به آنان طبق برنامه های موجود بیشتر می باشد به عنوان گروه هدف تعیین شدند .
گـروه هـدف :
1- زنان باردار و شیرده . دلایل انتخاب این گروه :
الف) در هر خانواده مادران نقش بسیار مهمی در بهداشت عمومی و همچنین بهداشت دهان و دندان خانواده دارند . مادران چه به عنوان افرادی که الگوی رفتاری (role model) فرزندانشان هستند و کودکان به طور غیرمستقیم رفتارهای بهداشتی مادرانشان را تقلید می کنند (Shuoe , 1995) و چه به طور مستقیم که به صورت دادن آموزش و انجام کارهای بهداشتی مثل مسواک زدن، استفاده از دهانشویه فلورایددار و عدم تهیه مواد قندی برای کودکانشان است، نقش بسزایی در بهداشت دهان و دندان یک جامعه ایفا می کنند (Verrips , 1993) .
ب) مادران در دوران بارداری و شیردهی علاقه بیشتری به یادگیری مسائل بهداشتی در مورد خود و نوزادشان و این دوران بهترین زمان ممکن برای دادن آموزشهای بهداشتی می باشد (Blinkhorn , 1981) .
ج) در دوران بارداری به علت تغییرات هورمونی که ایجاد می شود ، مسئله افزایش حجم لثه و حساس شدن مخاط دهان به تحریکاتی که در اثر عوامل محرک موضعی ایجاد می شود ، بعد حساس تری به خود می گیرد . بنابراین در این دوره باید تأکید بیشتری بر آموزش و رعایت اصول بهداشت دهان و دندان شود .
د) در دوران بارداری و شیردهی به علت نیاز بیشتر بدن به کلسیم ضرورت آموزش تغذیه صحیح وجود دارد .
2- کودکان از بدو تولد تا 6 سالگی : دوران سنی پس از تولد تا 6 سالگی از آنجا که سنین رویش دندانهای شیری در کودکان است اهمیت زیادی دارد . بسیاری از عادات غلط دهانی و عادات غذایی نامناسب (مصرف مواد قندی) از کودکی شکل گرفته و به صورت یک عادت ، جزئی از طبیعت فرد شده و تا بزرگسالی در فرد ادامه می یابد و نه تنها دندانهای شیری بلکه دندانهای دائمی را نیز گرفتار خواهد کرد (Doshi , 1985) لذا این گروه به عنوان یکی از گروههای هدف انتخاب شدند . نکته مهم آنکه شروع برنامه های پیشگیری اولیه در نوزادان و نوپایان راحت تر و ارزان تر از این است که بخواهیم عادات ایجاد شده را تغییر دهیم (Blinkhorn 1981) .
3- کودکان 12-6 ساله : در این سنین دندانهای دائمی شروع به رویش کرده و تا حدد سن 14 سالگی تقریباً تمام دندانهای دائمی در دهان فرد رویش پیدا کرده است .
از آنجایی که DMFT در کودکان 12 ساله ، 86/1 و درصد زیادی از DMFT مربوط به پوسیدگی های درمان نشده (D) است و با توجه به درصد بالائی که این گروه در هرم جمعیتی ما دارند این گروه نیز به عنوان گروه هدف برای مراقبتهای بهداشتی دهان و دندان انتخاب شده اند .
نیروهای درگیـر
قبل از پرداختن به راهکارهای طرح ادغام ، ابتدا به بررسی مشخصات و شرح وظایف نیروهای انسانی درگیر به ترتیب در
سطوح 1 و 2 می پردازیم :
الف) سطح یک خدمات بهداشت دهان و دندان :
1- بهورزان : مردان و زنانی با حداقل سواد سیکل هستند که در ابتدای خدمت بین 17 تا 22 سال سن دارند و ساکن روستای محل خدمت خود می باشند . این افراد در خانه های بهداشت به ارایه خدمات اولیه مراقبتهای بهداشتی به مردم می پردازند . بهورزان به مدت 2 سال در ابتدای خدمت در آموزشگاههای بهورزی توسط مربیان بهورزی آموزش می بینند که آموزشهای مربوط به بهداشت دهان و دندان نیز جزو این آموزشها است .
2- رابطین بهداشتی : زنان و مردانی هستند که به صورت داوطلب در شبکه بهداشتی- درمانی شهرستان آموزشهای لازم در زمینه بهداشت مادر و کودک ، تنظیم خانواده ، بهداشت محیط و حرفه ای ، تغذیه ، بهداشت مدارس و بهداشت دهان ودندان را دریافت نموده اند . این افراد جمعیت تحت پوشش منطقه خود را شناسایی کرده و مسئولیت آموزش ، پیگیری و ارجاع را به عهده دارند . در منطقه تحت پوشش هر مرکز بهداشتی- درمانی تعدادی پایگاه بهداشتی وجود دارد که رابطین بهداشتی در این پایگاهها به ارائه خدمات و مراقبتها
می پردازند .
3- کاردانهای بهداشت خانواده : افرادی هستند که در بخش تنظیم خانواده و بهداشت مادر و کودک مراکز بهداشتی- درمانی مشغول به کار بوده و خدمات و مراقبتهای لازم را به مادران و کودکان منطقه تحت پوشش ارائه می نمایند .
ب) سطح دو خدمات بهداشت دهان و دندان :
1- بهداشتکاران دهان و دندان : نیروی انسانی حد واسط که 3-5/2 سال آموزش دیده اند و مدرک فوق دیپلم دارند و قادر به انجام کارهای دندانپزشکی مانند : کشیدن ، ترمیم ، فیشورسیلانت ، فلوراید تراپی و جرمگیری می باشند.
2- دندانپزشکان : این افراد 6 سال در دانشکده های دندانپزشکی درس خوانده و دارای مدرک دکترا هستند و در مراکز بهداشتی- درمانی روستایی و شهری ، سطح دو خدمات بهداشت دهان و دندان را ارائه می دهند .
پس از ذکر مشخصات گروههای درگیر در طرح ادغام بهداشت دهان و دندان به بررسی شرح وظایف آنها می پردازیم :
شرح وظایف بهورزان در رابطه با بهداشت دهان و دندان
در هر خانه بهداشت بهورزان در رابطه با بهداشت دهان و دندان وظایف زیر را به عهده دارند .
1- آموزش بهداشت دهان و دندان به زنان- در دوران بارداری و تا یک سال پس از زایمان و کودکان تا 12 سالگی
2- معاینه و ثبت وضعیت دهان و دندان زنان باردار در ماه سوم حاملگی و ارجاع غیرفوری به مراکز بهداشتی درمانی روستایی جهت جرم گیری در ماه 5 حاملگی
3- پیگیری و ثبت ماه حاملگی که جرم گیری زن باردار انجام شده است .
4- آموزش بهداشت دهان و دندان به زنان باردار در ماههای 3 ، 5 ، 7 حاملگی و مادران شیرده چهل روز پس از زایمان و بار دوم چهل روز تا یکسال پس از زایمان
5- معاینه و ثبت وضعیت دهان و دندان زنان شیرده چهل روز پس از زایمان و بار دیگر در فاصله زمانی چهل روز تا یک سال پس از زایمان و ارجاع به مراکز بهداشتی درمانی روستایی در صورت لزوم .
6- معاینه و ثبت وضعیت دهان و دندان کودکان زیر 6 سال در پایان 2 ، 3 ، 4 و 5 سالگی و ارجاع به مراکز بهداشتی درمانی در صورت لزوم
7- پیگیری افرادی که به موقع مراجعه نمی کنند .
8- مراجعه به مدارس تحت پوشش ، بیماریابی و ارجاع به مراکز بهداشتی درمانی روستایی
9- آموزش دانش آموزان مدارس ابتدایی
10- بررسی و پیگیری استفاده از دهانشویه سدیم فلوراید در مدارس
11- نمونه گیری از آب منطقه فعالیت و ارسال برای آزمایش میزان فلوراید و ثبت نتایج
12- تأمین هماهنگی بین بخشی و جلب مشارکت مردم
13- تکمیل فرم گزارش عملکرد سه ماهه و ارسال آن به واحد دندانپزشکی مرکز بهداشتی درمانی تحت پوشش و یا مرکز آمار شهرستان .
خدمات بهداشتی که در روستا به عهده خانه های بهداشت می باشد در مناطق شهری به عهده رابطین بهداشت مستقر در پایگاه بهداشتی و کاردانهای بهداشت خانواده می باشد . تفاوت وظایف پایگاه بهداشتی و واحد بهداشت خانواده با خانه بهداشت در نکات زیر است ، در پایگاه بهداشت شهری و واحد بهداشت خانواده :
1- پیگیری فعال از طریق مراجعه به منازل وجود ندارد .
2- رابط بهداشتی و کاردان بهداشت خانواده اجازه پرداختن به خدمات درمانی را ندارد و می تواند مراجعه کنندگان را به مرکز بهداشتی درمانی یا پزشکان بخش خصوصی ارجاع دهد .
شرح وظایف رابطین بهداشت در رابطه با بهداشت دهان و دندان در پایگاههای بهداشتی :
1- آموزش کلیه زنان خانواده های تحت پوشش در زمینه بهداشت دهان و دندان با اولویت زنان باردار و شیرده .
2- معرفی موارد نیاز به درمان به مراکز بهداشتی درمانی دارای واحد دندانپزشکی
3- تکمیل فرم های خانوار جهت مادران باردار در ماه سوم حاملگی و زنان شیرده در چهل روز پس از زایمان
شرح وظایف کاردانهای بهداشت خانواده در رابطه با بهداشت دهان و دندان
1- آموزش بهداشت دهان و دندان ، بخصوص به گروههای هدف
2- معاینه دهان و دندان زنان باردار در ماه سوم حاملگی ، ثبت نتیجه در فرم مراقبتهای دوران بارداری پرونده خانوار و در صورت لزوم ، ارجاع غیر فوری به دندانپزشک یا بهداشتکار دهان و دندان مراکز بهداشتی درمانی .
3- آموزش بهداشت دهان و دندان مادران باردار در ماههای 3 ، 5 و 7 سالگی
4- اگر دندان پزشک یا بهداشتکار برای زنان باردار جرم گیری انجام دهد که معمولاً در ماه 5 صورت می گیرد ثبت ماه حاملگی که در آن ماه جرم گیری انجام شده است در پرونده خانوار .
5- معاینه وضعیت دهان و دندان زنان زایمان کرده چهل روز پس از زایمان و بار دوم در فاصله زمانی چهل روز تا یکسال پس از زایمان
ثبت نتیجه در پرونده خانوار و در صورت لزوم ارجاع به دندان پزشک یا بهداشتکار دهان و دندان .
6- معاینه دهان و دندان کودکان 2 تا 12 سال ، حداقل سالی یک بار در پایان هر سال ، ثبت نتیجه در پرونده خانوار در صورت لزوم ارجاع به دندانپزشک یا بهداشتکار دهان و دندان .
7- آموزش بهداشت دهان و دندان به دانش آموزان هنگام بازدید از مدارس
8- آموزش بهداشت دهان و دندان به مدیران و مسئولین مدارس .
9- همکاری با مدیران مدارس در اجرای طرح استفاده از دهانشویه سدیم فلوراید .
در صورتی که مرکز بهداشتی درمانی دارای دندانپزشک باشد معاینات توسط دندانپزشک انجام شده ولی پیگیری همچنان به عهده کاردان و کارشناس بهداشت خانواده می باشد .
شرح وظایف دندانپزشک یا بهداشتکار در مراکز بهداشتی – درمانی روستایی و شهری :
-شناسایی منطقه تحت پوشش مرکز بهداشتی درمانی (خانه های بهداشت و مدارس)
- اطلاع از جمعیت تحت پوشش (گروههای هدف) و نصب آن به دیوار مرکز
- پایش و نظارت بر عملکرد بهورزان منطقه تحت پوشش مرکز بهداشتی درمانی طبق چک لیستهای که در اختیار آنها قرار می گیرد .
- ارائه خدمات بهداشتی درمانی لازم به کلیه مراجعه کنندگان با اولویت گروههای هدف .
- تشکیل پرونده دندانپزشکی برای کلیه بیماران
- قبول ارجاع از خانه های بهداشت
- آموزش چهره به چهره به کلیه مراجعین
- آموزش مدیران ، معلمین ، مربیان بهداشت مدارس و سایر گروههای غیر تخصصی در منطقه تحت پوشش
- جلب همکاری مدیران و مربیان مدارس تحت پوشش برای اجرای طرح دهانشویه سدیم فلوراید و نظارت بر اجرای صحیح آن
- برگزاری کلاسهای آموزشی برای پرسنل بهداشتی تحت پوشش
- مراقب از زنان باردار در ماههای سه ، پنج و هفت بارداری
- در صورت لزوم ، یک بار جرم گیری برای زنان باردار در طول دوران بارداری (ترجیحاً در سه ماهه دوم)
- ارائه خدمات بهداشتی درمانی مورد نیاز زنان تا یک سال پس از زایمان (ترمیم ، جرم گیری ، کشیدن دندانهای غیرقابل نگهداری)
- ارائه خدمات بهداشتی درمانی مورد نیاز کودکان زیر 6 سال (فلوراید تراپی ، ترمیم و کشیدن دندانهای غیر قابل نگهداری)
- ارائه خدمات بهداشتی درمانی مورد نیاز کودکان 6 تا 12 سال (ترمیم ، جرم گیری ، فلوراید تراپی و فیشورسیلانت)
- ارجاع موارد لازم به مراکز تخصصی
- تکمیل دفتر روزانه خدمات بهداشت دهان و دندان همه روزه
- گزارش عملکرد به مرکز بهداشت شهرستان
- رعایت کامل شرایط کنترل عفونت در مراکز دندانپزشکی
- حفظ و نگهداری تجهیزات ، ابزار و وسایل دندانپزشکی
- پیش بینی مواد مصرفی و تجهیزات دندانپزشکی مورد نیاز و اعلام به موقع آن به مرکز بهداشت شهرستان
- مشارکت در طرحها و تحقیقات استانی و کشوری
- تأمین هماهنگی بین بخشی و جلب مشارکت مردم
واحدهای دندانپزشکی مستقر در مراکز بهداشتی درمانی (روستائی و شهری) ملزم هستند در راستای ادغام بهداشت دهان و دندان در سیستم شبکه خدمات دندانپزشکی شامل آموزش بهداشت ، فلوراید تراپی ،
سیلنت تراپی ، جرم گیری ، ترمیم ، کشیدن دندان و تجویز دارو را ارائه نمایند .
اهـداف (Objectives) :
1) افزایش آگاهی مردم در زمینه بهداشت دهان دندان
2) بهبود کمی وضعیت ارائه خدمات اولیه بهداشت دهان و دندان
3) بهبود کیفی وضعیت ارائه خدمات اولیه بهداشت دهان و دندان
که همه موارد فوق منجر به ارتقای سلامت دهان و دندان جامعه خواهد شد .
طرح کشوری بهداشت دهان و دندان و دانش آموزان مقطع ابتدایی
این برنامه از سه بخش عمده تشکیل شده است :
1- آموزش :
آموزش بهداشت دهان و دندان توسط مربیان بهداشت هر مدرسه و در صورتی که مدرسه فاقد مربی بهداشت باشد توسط معلمان داوطلب صورت می گیرد .
معلمان داوطلب افرادی هستند که با توافق آموزش و پرورش از هر مدرسه ابتدائی بطور داوطلب جهت آموزش معرفی می گردند . سپس این افراد بعد از فراگیری آموزشهای لازم وظیفه آموزش مستمر دانش آموزان در مدارس شهری و نظارت بر تغذیه سالم دانش آموزان را بر عهده دارند .
وظیفه آموزشهای فوق در مدارس ابتدائی روستائی بعهده بهورزان ، می باشد .
2- پیشگیری :
به منظور پیشگیری از ابتلاء دانش آموزان به پوسیدگی دندانی (شایعترین بیماری دهان و دندان) برای کلیه دانش آموزان مقطع ابتدائی شناسنامه دندانپزشکی تهیه می گردد در این شناسنامه اطلاعات خانوادگی دانش آموزان ، وضعیت سلامت عمومی و وضعیت دهان و دندان و خدمات مورد نیاز آنها ثبت می گردد .
تکمیل شناسنامه توسط دندانپزشکان و بهداشتکاران شاغل در مراکز بهداشتی درمانی شهری صورت می گیرد و معلم داوطلب مدرسه موظف است موارد نیازمند درمان را بر اساس شناسنامه پیگیری نماید . یکی دیگر از
برنامه های پیشگیری ، استفاده از دهانشویه سدیم فلوراید برای دانش آموزان مقطع ابتدائی می باشد . بر طبق این طرح در مرحله اول برای کلیه دانش آموزان پایه های اول – دوم و سوم دبستان (شهری و روستائی) دهانشویه سدیم فلوراید تهیه و توزیع گردیده است .
با توجه به بررسیهای بعمل آمده دهانشویه فوق می تواند تا 25% میزان پوسیدگی دندان را کاهش دهد .
توزیع دهانشویه ها در مناطقی که میزان فلوراید آب آشامیدنی کمتر از PPM4/0 می باشد (میزان نرمال از PPM4/0 تا PPM1 است ) در اولویت است .
لازم به تذکر است که تأثیر دهانشویه های فوق موضعی و از طریق دخالت در مینرالیزاسیون سطح خارجی مینا می باشد بنابراین مصرف آن در مناطقی که میزان فلوراید آب آشامیدنی بالاتر از حد نرمال می باشد نیز تأثیری در تشدید و یا ایجاد فلوئوروزیس (بیماری است که به علت بالا بودن میزان فلوراید در ساختمان دندانهای در حال تشکیل ایجاد می گردد و سبب تغییر رنگ دندان و تضعیف ساختمان آن می شود) ندارد و فقط از این جهت که تهیه دهانشویه های فوق پرهزینه می باشد ، توزیع آنها در مناطقی که میزان فلوراید بالاتر از PPM4/0 است توصیه
نمی گردد .
نحوه استفاده از دهانشویه های سدیم فلوراید بدین صورت است که برای هر دانش آموز یک بطری دهانشویه در نظر گرفته شده که در طول هفته یکبار به اندازه در بطری در دهان ریخته و مدت یک دقیقه آن را در دهان نگه می دارد .
نحوه استفاده از دهانشویه های سدیم فلوراید بدین صورت است که برای هر دانش آموز یک بطری دهانشویه در نظر گرفته شده که در طول هفته یکبار به اندازه در بطری ریخته و مدت یک دقیقه آن را در دهان نگه می دارد .
سپس دهانشویه را از دهان بیرون می ریزد . در صورت رعایت مصرف ، یک بطری دهانشویه برای یکسال کافی خواهد بود .
نظارت بر اجرای استفاده از دهانشویه در مدارس شهری به عهده معلم داوطلب هر مدرسه و در مدارس ابتدائی روستایی به عهده بهورز است .
3- درمان :
بخش عمده برنامه طرح دانش آموزی است . در راستای ارائه خدمت به دانش آموزان اولین قدم با تنظیم تعرفه خاص گروه هدف در سال 76 برداشته شد . بطوریکه هزینه ها برای این گروه به میزان چشمگیری کاهش داده شده است . هدف این است که کلیه دانش آموزان بتوانند خدمات پیشگیری ثانویه شامل کشیدن ریشه های عفونی ، ترمیم دندانهای پوسیده با اولویت دندان 6 و فلوراید تراپی را با حداقل هزینه دریافت نمایند .
شهرستان نیشابور با 466598 نفر جمعیت که 17 مرکز بهداشتی با ارائه خدمات دندانپزشکی به مردم مخصوصاً گروههای هدف واحد بهداشت دهان و دندان (مادران باردار – کودکان زیر 6 سال و دانش آموزان 6-12 سال) از دورترین مناطق روستایی تا نزدیکترین نقاط شهری که یکی از وظایف مرکز بهداشت این شهرستان می باشد را انجام می دهد .
تعداد نیروهای موجود :
1- دندانپزشک رسمی : 7 نفر
2- دندانپزشک طرحی : 2 نفر
3- بهداشتکار دهان و دندان : 1 نفر
4- کارشناس دهان و دندان : 1 نفر
مراکز دارای تجهیزات دندانپزشکی به شرح زیر می باشد :
مراکز روستایی : 1- اسحاق آباد 2- باغشن 3- برزنون 4- ماروسک 5- همت آباد شهرکهنه
مراکز شهری : 1- مرکز شماره 3 شهری 2- مرکز شماره 4 شهری 3- مرکز شماره 5 شهری 4- مرکز شماره 6 شهری 5- مرکز شماره 8 شهری 6- بیمارستان حکیم 7- مرکز عشق آباد 8- مرکز فیروزه 9- مرکز چکنه 10- مرکز قدمگاه 11- مرکز خرو 12- مرکز درود
طرح های در دست اجرا : 1- طرح سلامت دهان و دندان کودکان مهدکودکی 2- طرح دهان شویه سدیم فلوراید 2/0 درصد دانش آموزان مقطع ابتدایی با جمعیتی بیش از 37000 نفر 3- طرح خرید خدمت ترمیم یا فیشورسیلانت دندان 6 دانش آموزان زیر 12 سال از بخش خصوصی
میزان فلوراید آب شهر نیشابور 27/0PPM
چند توصیه بهداشتی :
1- مراقبت از دهان و دندان کودکان زیر 6 سال به طور مرتب
2- انجام صحیح نحوه مسواک زدن و استفاده از نخ دندان روزانه
3- پرهیز از شکستن اجسام سخت با دندانها
4- پرهیز از مصرف مواد غذایی سرد و گرم به طور همزمان
5- محدود کردن تنقلات بین وعده های غذایی مخصوصاً شرینی جات
6- مراجعه به دندانپزشکی به صورت دوره ای هر 6 ماه تا یکسال
شاخصهای دندانپزشکی
مهمترین شاخص هائی که برای ارزیابی وضعیت دهان و دندان یک جامعه مورد استفاده قرار می گیرد شاخص های DMF و CPI می باشند .
DMF شاخص کمیت اثر پوسیدگی به روی دندانها می باشد .
DMF مخفف کلمات زیر است :
پوسیدگی (دندان پوسیده) D= Decay
دندانی که در اثر پوسیدگی کشیده شده است M= Missing
دندانی که پر شده است F= Filling
برای محاسبه این شاخص در هر فرد میزان D + M + F = DMF خواهد بود اگر در یک فرد ، D = 3 ، F=1 ، M=1 باشد .
یعنی در این فرد 5 دندان تحت تأثیر پوسیدگی قرار گرفته است .
برای محاسبه این شاخص در سطح جامعه از میانگین آن استفاده می شود .
WHO این شاخص را برای افراد 12 ساله ایرانی در سال 2000 زیر 3 اعلام نموده است ، در حال حاضر این شاخص در کودکان 12 ساله ایرانی 86/1 می باشد .
در صورتیکه برای دندانهای شیری نیز بخواهیم این شاخص را نشان بدهیم آنرا با حروف کوچک , d,m,f نمایش
می دهیم .
شاخص dmf در کودکان 3 ساله ایرانی 7/1 می باشد که حدوداً 54% آن مربوط به پوسیدگی 4 دندان قدامی فک بالاست .
پوسیدگی 4 دندان قدامی فک بالا را اصطلاح سندرم شیشه شیر و یا Nursing carries می نامند و علت اصلی آن استفاده از شیشه های شیر حاوی شیر شیرین شده و یا آب قند می باشد که در طول شب در مجاورت دندانهای قدامی فک بالا قرار می گیرد و فرصت زمانی مناسب را برای ایجاد پوسیدگی فراهم می نماید .
این سندرم به هنگام استفاده طولانی مدت از شیر مادر در طول شب نیز اتفاق خواهد افتاد و لزوم آگاه نمودن مادران برای پیشگیری از پوسیدگی های فوق ضروری به نظر می رسد .
گروه مورد مطالعه
DMFT کودکان 6 ساله استان 15/0
DMFT کودکان 6 ساله کشور 2/0
DMFT کودکان 9 ساله استان 45/0
DMFT کودکان 9 ساله کشور 94/0
DMFT کودکان 12 ساله کشور 86/1
dmft کودکان 3 ساله کشور 88/1
dmft کودکان 3 ساله شهرستان 96/1
dmft کودکان 4 ساله شهرستان 56/3
dmft کودکان 5 ساله شهرستان 82/3
dmft کودکان 6 ساله استان 5/4
dmf کودکان 6 ساله کشور 9/4
شاخص CPI :
شاخص بیماری لثه یک جامعه و مشخص کننده میزان پیشرفت بیماریهای لثه در بین مردم یک جامعه است .
این شاخص مخفف Community periodontal index است .
در این شاخص دهان به شش قسمت تقسیم شده و در هر یک ششم میزان پیشرفت بیماری پریودنتال بر اساس عمق پاکت محاسبه می گردد .
در صورتیکه فردی در یک ششم مورد معاینه پاکت نداشته و لثه اش سالم باشد کد (0) و در صورتیکه فقط خونریزی داشته باشد کد (1) و... منظور می گردد .
حدود 20 الی 30 درصد افراد جامعه دارای یک ششم سالم هستند و بین 20 الی 25 درصد دارای یک ششم با کد (1) یعنی دارای خونریزی هستند . حالت کد (1) با آموزش بهداشت قابل درمان است ، بنابراین بیش از 25 درصد حجم بیماریهای لثه با آموزش بهداشت و در صورت نیاز جرم گیری مختصر برطرف می شود .
در این مورد نقش پزشکان در آموزش بیمارانی که جهت بیماریهای عمومی مراجعه می کنند بسیار مؤثر می باشد .
در پایان امیدواریم با توجه به اطلاعات مختصری که در اختیار شما همکاران قرار دادیم توانسته باشیم راهکارهای لازم جهت نظارت و ارزشیابی واحد بهداشت دهان و دندان مرکز بهداشتی درمانی را فراهم آورده باشیم ، بدیهی است ارسال نظرات و پیشنهادات شما ما را در ارائه خدمات بهتر یاری خواهد نمود .
واحد بهداشت دهان و دندان
پاییز 87
| تاريخ بروز رساني : پنجشنبه 11/09/89 ساعت 11:07
| |
| | |
شبكه بهداشت و درمان نيشابور
