|
آنفلوانزای پرندگان و اهميت انتقال آن به انسان
کلمه آنفلوانزا از زبان ایتالیایی در قرن پانزدهم به معنی تأثیر ستارگان گرفته شده است ویروسهای آنفلوانزا به صورت تیپ های C , B , A می باشند که انواع ویروسهای آنفلوانزای C , B تنها در انسان قابلیت ایجاد بیماری را دارند ولی تیپ A در اکثر گونه های پرندگان و اسب و خوک و بسیاری از پستانداران مشاهده می شود ولی به جهت امکان پرواز و تنوع سوش های ویروس آنفلوانزای مشاهده شده در پرندگان و خطر انتقال آن به انسان آنفلوانزای پرندگان دارای اهمیت خاص می باشد .
آنفلوانزای پرندگان یکی از بیماریهای عفونی شناخته شده در گونه های مختلف پرندگان است که در اثر عفونت ناشی از برخی از سویه های تیپ A ایجاد می شود .
حدود 15 نوع از ویروسهای شناخته شده آنفلوانزا قادر به ایجاد بیماری در پرندگان بوده و پرندگان وحشی و مهاجر آبزی مهمترین مخازن این ویروسها به حساب می آیند که در جریان مهاجرت از مناطق سردسیر به مناطق گرمسیر در فصل زمستان احتمال آلودگی پرندگان اهلی و مرغداریهایی که رعایت مسائل ایمنی را نداشته باشند را به دنبال دارد و آنفلوانزای پرندگان می تواند به انسان منتقل شود و نه تنها این ویروس انسان را آلوده می کند بلکه موجب بیماری شدید با میزان مرگ و میر بالا خواهد شد و اگر این ویروس (تایپ H5N1) به عنوان یک عامل بالقوه بیماری زا به انسان منتقل و با سایر ویروسهای آنفلوانزای انسانی ترکیب شود ویروسی را ایجاد خواهد نمود که احتمال آلودگی با توانایی بالا و مرگ و میر زیادی را به دنبال خواهد داشت .
انتشار این ویروس به آسانی از یک مرغداری به مرغداری دیگر از طریق فضله پرندگان و آلودگی گرد و غبار و خاک و اشیاء آلوده ، غذاها ، قفسه ها ، لباسها ، کفش ها حتی حیوانات جونده وجود دارد لذا در صورت اعلام آلودگی در یک منطقه به هیچ وجه پرندگان مرده و یا فضولات نباید به منطقه دیگری منتقل بلکه باید در همان محل مرغداری دفن و ضدعفونی شوند .
- در ایران تاکنون آنفلوانزای پرندگان از نوع H5N1 به عنوان یک عامل بیماری زا در انسان و یا پرندگان و حیوانات ثبت و گزارش نشده است ولی هوشیاری و دقت در موارد احتمالی و گزارش سریع آن به متولیان امر (شبکه دامپزشکی و مراکز بهداشتی درمانی و خانه های بهداشت) می تواند از موارد احتمالی پیشگیری نماید و همچنین هر نوع ناخوشی خفیف غیرمعمول و یا مرگ و میر بالای 10% در مرغداریها از طرف صاحبان حتماً نیاز به پیگیری دارد
ضمناً به علت شیوع این بیماری در فصل زمستان و زمان کوچ پرندگان وحشی و احتمال ورود این پرندگان به مرغداریها باید راه ورود احتمالی اين پرندگان به داخل مرغداري كاملاً مسدود گردد .
و به علت خطرات احتمالی از خرید و فروش پرندگان در داخل شهر و مناطق مختلف شهرستان جداً خودداری و همچنین افرادی که در منزل خود پرنده نگهداری می کنند از احتمال تماس پرنده با سایر پرندگان وحشی جلوگیری و دفع فضولات پرندگان به روش مطلوب صورت گیرد .
- احتیاطات لازم برای مسافرینی که قصد مسافرت به کشورهای آلوده (جنوب شرقی آسیا) را دارند شامل :
1- واکسینه نمودن افراد دو هفته قبل از مسافرت با نوع واکسن انسانی
2- مسافرین در آن کشورها باید از تماس مستقیم با پرندگان مانند خروس ، مرغ ، اردک و غاز پرهیز نمایند
3- رعایت بهداشت فردی و شست و شوی مرتب دستها با استفاده از ژلهای حاوی الکل و همچنین عدم مصرف غذاهای نیم پخته مرغی و یا تخم مرغ نیم پز احتمال تماس با بیماری را کم می کند
4- و در صورت مسافرت به کشورهای آلوده (داخل کشور به هیچ وجه تا کنون آلودگی نداشته است) و ایجاد علائم تنفسی مقاوم به پزشک مراجعه نمایند .
اقدامات انجام شده از طرف شبکه بهداشت و درمان :
1- آموزش لازم به کلیه متولیان امر بهداشت و درمان شهرستان برای پیشگیری و ارائه خدمات در موارد احتمالی
2- تشکیل جلسات آموزشی برای تمام سازمانهای ذیربط و 120 نفر از صاحبان مرغداریها در سطح شهرستان
3- واکسینه نمودن افراد پرخطر مانند مرغداران محترم پرسنل محترم دامپزشکی و پرسنل بهداشتی درمانی و...
4- تهیه پمفلت و تراکت های آموزشی و ارسال آن به مدارس برای آگاهی دانش آموزان محترم و برگزاری مسابقات برای توجه بیشتر به مطالب آموزشی
5- تشکیل کمیته انفلوانزای پرندگان به ریاست محترم فرمانداری و دبیری شبکه دامپزشکی شهرستان و تشکیل جلسه برای پیشگیری موارد احتمالی
6- تشکیل تیم های عملیاتی برای موارد احتمالی و...
دكتر احمد درودي
مدير شبكه بهداشت و درمان نيشابور |