واحد گسترش و پزشك خانواده
اين واحد در ستاد مرکزبهداشت واقع شده است و وظيفه اصلي آن گسترش  و توسعه فضاي فيزيکي ، تامين نيرويانساني و تجهيز مراکز بهداشتي درماني شهري و روستايي ، پايگاههاي بهداشت و خانه هايبهداشت و پشتيباني اين واحدها از نظر پيگيري تعميرات و کسري تجهيزات و ... مي باشد. برنامه پزشک خانواده مناسب ترين استراتژي اجراي برنامه بيمه روستايي در قالب نظام ارجاع است. در برنامه پزشک خانواده و نظام ارجاع پزشک عمومي و تيم وي مسئوليت کامل سلامت افراد و خانوارهاي تحت پوشش خود را بعهده داشته و پس از ارجاع فرد به سطوح تخصصي مسئوليت پيگيري سرنوشت وي را نيز بعهده دارند.يکي از مهمترين وظايف  پزشک خانواده ارائه خدمات و مراقبتهاي اوليه بهداشتي است همچنين کليه خدمات سلامت در برنامه پزشک خانواده به جمعيت تحت پوشش به شکل فعال ارائه مي شود. برنامه پزشک خانواده در شهرستان خليل آباد در 5 مرکز بهداشتي درماني اجرا شده است و تعداد 10 نفر پزشک خانواده (با احتساب يک نفر پزشک جانشين) و 7 نفر ماما  در اين مراکز مشغول به خدمت مي باشند . از آنجا که توسعه و گسترش بهداشت جزء تفکيک ناپذيري از توسعه کلي اجتماعي -  اقتصادي کشور تلقي مي شود و برخورداري از بالاترين استانداردهاي ممکن سلامت ، فارغ از نوع نژاد ، مذهب ،باورهاي سياسي و اقتصادي و يا شرايط اجتماعي فرد يکي از حقوق اساسي بشر است ارائه خدمت به مناطق محروم در اولويت برنامه هاي واحد گسترش شبكه و پزشك خانواده  قرار دارد.
كارشناس مسئول گسترش شبكه و پزشك خانواده : مهندس محسن حاتمي
اهم شرح وظايف : 1- ثبت اطلاعات IHNS بطور مستمر و استخراج اطلاعات مربوط به برنامه HNIS جهت برنامه ريزي 2- نظارت بر گزينش کادر کمکي 3- به اجرا دراوردن دستورالعملهاي فني واصله از وزارت متبوعه  4- ثبت اطلاعات   d tarh 5- برنامه ريزي به منظور توسعه و گسترش واحدهاي ارائه کننده خدمات بهداشتي درماني اوليه با توجه به امکانات و اولويت ها 6- برنامه ريزي در زمينه هاي آموزشي ضمن خدمت جهت پرسنل کادر کمکي به منظور بالا بردن آگاهي و اطلاعات آنان 7- بررسي آمار فعاليت واحدها تجزيه و تحليل آن و بدست آوردن علل قوت و ضعف در اجراي برنامه ها و برنامه ريزي به منظور رفع موانع پيشرفت برنامه 8- نگهداري ضوابط ،اطلاعات .داده هاي موجود در برنامه و استفاده از آن در  برنامه ريزي هاي آينده . 9- انجام تحقيقات آماري از نظر ميزان مواليد و مرگ و مير رشد جمعيت و ميزان ابتلا به بيماريهاي واگير 10- ايجاد هماهنگي بين واحدهاي بهداشتي و ساير ارگانها ، نهاد ها بمنظور برنامه ريزي و پيشرفت در اهداف برنامه هاي بهداشتي 11- تهيه تجهيزات ونظارت در تجهيز خانه هاي بهداشت ومراكز بهداشتي درماني . 12– تهيه تجهيزات بر اساس چک ليست خانه هاي بهداشت و مراکز بهداشتي درماني 13 – نظارت مستمر بر نحوه ارائه خدمات بهداشتي درماني در خانه هاي بهداشت و مراکز بهداشتي درماني از نظر کمي و کيفي و باتوجه به امکانات و اولويت ها 14 – برآورد تأمين وسايل مورد نياز مصرفي واحدهاي بهداشتي درماني (خانه هاي بهداشت – مراکز) شهرستان بطور ساليانه و فصلي و برنامه ريزي جهت تحويل 5 1– نظارت بر تأمين نيروي مورد نياز خانه هاي بهداشت بر اساس چارت تشکيلات و پيگيري و تامين آنها 6 1– راه اندازي واحدهاي بهداشتي درماني بر اساس طرح گسترش 7 1– ارزشيابي پرسنل خانه هاي بهداشت بطور فصلي 8 1– تهيه زمين جهت احداث ساختمان خانه هاي بهداشت 9 1– پيگيري تعميرات مراکز و خانه هاي بهداشت 20- به اجرا آوردن دستورالعملهاي فني واصله از وزارت متبوعه . 21- تهيه و تنظيم طرح هايي که درارائه خدمات بهداشتي و درماني اوليه نقش برتري را ايفا مي نمايد   22- تعيين پراکندگي جغرافيايي واحد هاي بهداشتي درماني د رمنطقه 23- بررسي و تطبيق نيروي انساني منظور شده براي واحدها  و پيشنهاد اصلاح تشکيلات آن 24-  نظارت بر اجراي ضوابط گسترش واحدهاي بهداشتي 25- مشارکت و پيگيري پروژه هاي جديد 26-پيگيري جهت جلب مشاركتهاي مردمي خيرين سلامت 27- تعيين پراکند گي جغرافيايي واحد هاي بهداشتي در منطقه و نمايش آن در نقشه    28- بررسي و تطبيق شرايط جغرافيايي و جمعيتي منطقه با امکانات فني و پوشش واحد هاي بهداشتي و پستها و اصلاح طرحهاي گسترش و يا تبديل واحدها 29- بررسي و تطبيق نيروي انساني منظور شده براي واحدها و پستها و اصلاح تشکيلات آن 30- نظارت براجراي ضوابط گسترش واحدهاي بهداشتي ادغام خدمات وهماهنگي واحدهاي بهداشتي 31- تهيه و اجراي پروژه هاي تحقيقات کاربردي در زمينه هاي مربوط به نظام بهداشتي درمنطقه 32- مشارکت در آموزش دانشجويان گروه پزشکي و پيراپزشکي که به واحدهاي بهداشتي تعزام مي شوند 33- گزارش تنگناها و نارسائيهاي موجود و پيشنهاد راه حل مناسب 34- هماهنگي و همکاري با برنامه هاي جاري بهداشتي در منطقه 35- تدوين ، پيشنهاد واجراي برنامه هاي بازآموزش و آموزش حين خدمات براي کارکنان بهداشتي و مشارکت در اجراي آنها 36- انجام ساير دستورات مربوط به خدمات بهداشتي منطقه 37- توزيع و جمع آوري فرمهاي اطلاعات عمومي پايگاهها -  خانه هاي بهداشت مراکز و اطلاعات روستا
مقدمه: با راه اندازي شبكه هاي بهداشتي درماني كشور و پذيرش بهورزان زن و مرد براي خدمت در محيطي ترين سطح شبكه ها يعني خانه هاي بهداشت و با توجه به وضعيت فرهنگي و سواد جامعه روستايي جذب بهورزان با مدرك تحصيلي حداقل پايان پنجم ابتدايي و حداكثر راهنمايي شروع شد و ادامه يافت( پس از گذشت يك دهه از عمر شبكه هاي بهداشتي درماني دگرگوني خاصي، هم در سطح علمي و دانش كشور و هم در محتوي برنامه هاي اجرايي شبكه ها بوجود آمد). از يك طرف بر اثر ايجاد و راه اندازي مؤسسات آموزش عالي و ايجاد مؤسسات آموزشي و دبيرستانهاي شبانه روزي در دور افتاده ترين روستاهاي كشور حداقل تحصيلات جامعه از پنجم ابتدايي به ديپلم ارتقاء يافت و از سوي ديگرتغيير سيماي بهداشت کشور و لزوم ادغام برنامه هاي جديد در شبكه هاي بهداشتي درماني، ارتقاء سطح علمي بهورزان شاغل و دانش آموزان بهورزي را اجتناب ناپذير نمود. به موازات اين دگرگوني ها، معاونتهاي بهداشتي دانشگاه و دانشكده هاي علوم پزشكي سراسر كشور نيز تقاضاي بهورزان شاغل را جهت دريافت ديپلم و ارتقاء دانش و در صورت امكان، ادامه تحصيل در مؤسسات آموزش عالي مكرراً به مركز گسترش شبكه و توسعه مديريت خدمات بهداشتي درماني منعكس مي كردند. لذا با عنايت به مراتب فوق توافقنامه اي به شماره 14860/102/44 مورخ 31/5/83 بين وزارت آموزش و پرورش و وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي بعمل آمد. در اين توافقنامه در خصوص ارتقاء دانش بهورزان تا سطح ديپلم با اهداف زير موافقت شد : 1- افزايش توان آموزش نظري 2- افزايش توان كسب مهارتهاي فني 3- فراهم آوردن امكانات لازم براي ادامه تحصيل در مؤسسات آموزش عالي 4- بهره مندي از مزاياي شغلي مربوطه 5- افزايش مقبوليت اجتماعي 6- هدايت بهورزان جهت تحصيل در رشته هاي مرتبط شرايط ادامه تحصيل بهورزان شاغل ماده 1: 1- نحوه خدمات بهورز مورد رضايت مسؤولين باشد. 2- نداشتن سابقه تخلفات اداري(محكوميت در هيأتهاي تخلفات اداري، انفصال موقت از خدمت و غيبتهاي مكرر) 3- دارا بودن حداقل مدرك قبولي سوم راهنمايي 4- گذرانيدن واحدهاي كسري و دريافت گواهينامه هاي مهارت بهورزي 5- 4 سال سابقه خدمت ممتد بهورزي در خانه بهداشت پس از فارغ التحصيلي از مركز آموزش بهورزي 6- ساكن بودن بهورز در روستاي اصلي و يا روستاهاي اقماري 7- مدت اعتبار گواهينامه بهورزي براي معرفي در رشته كار و دانش حداكثر 10 سال از زمان ثبت نمرات (زمان صدور گواهينامه مهارت بهورزي) مي باشد. تبصره 1: بهورزاني كه محل خدمت آنان براساس تقسيمات كشوري به نقطه شهري تغيير يافته است از بند ( 6 ) مستثني هستند بديهي است اين گروه از بهورزان نيز پس از ادامه تحصيل در همان محل خدمتي كه تبديل به نقطه شهري شده است ادامه خدمت خواهند داد. تبصره 2: پس از اخذ ديپلم ادامه خدمت بهورزان كماكان در روستاي مربوطه به عنوان بهورز خواهد بود. تبصره 3: ادامه تحصيل در رشته كاردانش شامل بهورزاني كه تغيير عنوان يافته يا با ابلاغ انشايي در مشاغلي غير از بهورزي انجام وظيفه مي كنند نخواهد شد. تبصره 4: شرايط ادامه تحصيل بهورزان در كميته اي مركب از رئيس مركز بهداشت شهرستان، كارشناس مسؤول گسترش شهرستان، مدير مركز آموزش بهورزي، مسؤول كارگزيني و نماينده گروه گسترش استان ( كارشناس مسؤول آموزش بهورزي) در مركز بهداشت شهرستان مورد بررسي قرار مي گيرد.   شرايط شركت در رشته كاردانش ماده 2- بهورزان داراي مدرك تحصيلي سوم راهنمايي شاغل در وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي كه داراي گواهينامه مهارت بهورزي براساس استانداردهاي مورد قبول(43 واحد تخصصي) هستند. مشروط بر آنكه به ارائه خدمات آنان در روستا لطمه اي وارد نشود. مي توانند جهت ادامه تحصيل در دبيرستانهاي بزرگسالان آموزش و پرورش از مركز بهداشت شهرستان معرفي نامه دريافت نمايند. تبصره: مرکزآموزش بهورزي براساس ضوابط موظف است با پرداخت حق التدريس به مربيان براي بهورزان فارغ التحصيل سالهاي گذشته(واجد شرايط شركت در دوره كاردانش) كه كسر واحد دروس اختصاصي دارند همزمان با گذرانيدن دروس عمومي در دبيرستان كاردانش كلاس آموزشي بصورت حضوري يا غيرحضوري برگزار نموده به نحوي كه قبل از پايان دروس عمومي گواهينامه مهارت بهورزي براي آنان صادر شود.
مسئول دبير خانه پزشك خانواده:       اهم فعاليتهاي دبيرخانه پزشك خانواده : 1-انعقاد قرارداد با پزشكان و ماما ها 2-جمع آوري آمار ماهانه عملكرد تيم سلامت 3-بررسي ماهانه عدم حضور-پاس  ساعتي-وضعيت بيتوته پزشكان . 4-برگزاري جلسات ستاد اجرايي شهرستان-شوراي هماهنگي شهرستان. 5-برگزاري كميته هاي پايش و ارزشيابي-اداري و مالي-دارو-آموزش و پژوهش و... 6- برگزاري منظم جلسات آموزشي پزشكان و ماماها. 7- تهيه جدول گانت پزشكان خانواده. 8- محاسبه  كارانه پرسنل.
هدف كلي : ارتقاءسطح سلامت و بهداشت جامعه روستايي وشهرهاي زير 20000 نفر  جمعيت از طريق تيم سلامت در قالب سيستم ارجاع.
اهداف اختصاصي: 1-هماهنگي و جلب همكاري واطلاع رساني 2-بهبود و تقويت نظام ارجاع با برنامه پزشك خانواده 3-آموزش تيم سلامت 4-جلب همكاري و هماهنگي تاريخ بروز رساني : چهارشنبه 30/09/90 ساعت 10:01