اضطراب چگونه احساسي است؟
اضطراب يكي از احساسات عادي نوع بشر است، همه ما در زمان روبرو شدن با موقعيتهاي تهديدكننده و يا دشوار آن را تجربه كردهايم.
اضطراب يعني احساس ناخوشايند و مبهم دلواپسي بدون علت مشخص كه اغلب با نشانه هايي از سيستم عصبي خودكار همراه است. اضطراب علامت هشدار دهنده است و نشانههاي مشابه ترس در انسان ايجاد ميكند با اين تفاوت كه ترس، واكنش انسان به تهديد شناخته شده مشخص و خارجي است.
بطور طبيعي هم اضطراب و هم ترس ميتوانند مفيد باشند و به ما در دوري از خطر كمك كنند و انگيزه روبرو شدن با مشكلات را در ما ايجاد كنند. ولي چنانچه ترس و اضطراب، شديد و طولاني شوند ما را از آنچه كه ميخواهيم انجام دهيم باز ميدارند و در نهايت زندگي را به كاممان تلخ ميكنند.
ترسهاي بيمارگونه (فوبياها)
"فوبيا“ يعني ترسي كه مربوط به موقعيتهاي خاص است كه اكثريت مردم آنها را ترسناك نميدانند.
افراد مبتلا به فوبيا، علائم اضطراب شديد را كه گفته شد دارند اما تنها در موقعيتهاي مشخص آن را احساس ميكنند و در مواقع ديگر راحت و آرام هستند. طرح مثالي در اين مورد موضوع را روشن ميكند، مثلاً شما: اگر از سگ ميترسيد تا زماني كه سگي دوروبر شما نباشد احساس خوبي داريد.
- اگر از بلندي ميترسيد تا زماني كه روي سطح صاف و همواري هستيد، مشكلي نداريد.
- اگر از حضور در جمع ميترسيد تا زماني كه افرادي دوروبر شما نيستند در آرامش بسر ميبريد. مشكل زماني حس ميشود كه در چنين شرايط قرار ميگيريد و آن گاه نشانههاي ذهني و بدني اضطراب را تجربه ميكنيد.
افراد مبتلا به ترسهاي بيمارگون چون ميدانند در صورت روبرو شدن با چنين موقعيتهايي دچار ترس واضطراب شديد ميشوند كوشش ميكنند كه از اين موقعيتها دوري كنند در حالي كه اين شيوه برخورد با مشكل به تدريج اوضاع را از آنچه كه هست بدتر ميكند و همچنين سبب ميشود كه شخص براي دوري از موقعيتهاي ترسبرانگيز هميشه در حال احتياط باشد. آنها معمولاً ميدانند كه هيچ خطر واقعي تهديدشان نميكند ولي با اين وجود هنوز نتوانستهاند بر ترس خويش غلبه كنند.
برخي از ما گويي با استعداد ابتلا به اضطراب متولد ميشويم. پژوهش نشان ميدهد كه اين گرايش به مضطرب شدن در ژنهاي ما نهفته است. به هر حال حتي افرادي هم كه به طور طبيعي استعداد مضطرب شدن را ندارند اگر بيش از اندازه در معرض فشار قرار گيرند مضطرب ميشوند.
گاهي علت اضطراب آشكار است و وقتي مسئله ناپديد ميشود اضطراب هم فروكش ميكند. مانند اضطراب امتحان دادن.
بودن در شرايط و تجربه برخي حوادث مانند تصادف،جنگ، زلزله، آتشسوزي و ... ممكن است به قدري ملالآور و تهديد كننده باشد كه اضطرابي كه در چنين موقعيتي شكل ميگيرد مدتها پس از حادثه ادامه يابد. افراد كه سر و كار با چنين حوادث دردناكي دارند ممكن است ماهها و سالها پس از اين رويدادهاي ناگوار، حالتهاي اضطرابي و عصبي داشته باشند. اين در واقع نشاندهنده نوعي اختلال رواني است و در يك گروه مشخص بيماريها كه به آن ”اختلال استرس پس از ضربه“ گفته ميشود قرار ميگيرد.
گاهي اضطراب ممكن است در نتيجه استفاده از مواد مخدر و تحريك زا مانند اكستازي ايجاد شده باشد.
حتي گاه كافئين موجود در قهوه حالتهاي اضطرابي ايجاد كند.
اضطراب و ترس در كودكان
اين كه خيلي از بچهها در دوران كودكيشان از بعضي از چيزها ترسيدهاند چيز عجيبي نيست در واقع تجربهاي طبيعي است. براي مثال بچههاي نوپا خيلي به مراقبين خود احساس چسبندگي دارند و چنانچه به هر دليلي از آنها جدا شوند، مضطرب و هراسان ميشوند، بسياري از كودكان از تاريكي يا موجودات هيولاييترسيدهاند، اين ترسها معمولاً پايدار نيستند و اغلب پس از بزرگ شدن آنها برطرف ميشوند. و بر زندگي آنها اثر منفي نميگذارد و در مسايل رشدي آنها اختلالي ايجاد نميكند.
كمك به افراد داراي اضطراب
گفتگو در باره مشكل:اگر اضطراب در پي مشكلات اخير به وجود آمده است مثل متاركه همسرتان يا بيمار شدن فرزندتان يا از دست دادن شغل و ... گفتگو درباره آن كمك كننده است. كوشش كنيد با دوست يا خويشاوندي كه به او اعتماد داريد، شخصي كه عقايد وي مورد احترام شما ست و شخصي كه به شما گوش ميدهد. مشكل را در ميان بگذاريد. شايد آنها هم با مشكلاتي مانند مسئله شما روبرو باشند. و بنابر اين شما اين شانس را داريد كه در حال صحبت كردن با اين اشخاص متوجه شويد كه آنها چگونه با مسايلي مشابه شما روبرو ميشوند.
رواندرماني:اين روش درماني يكي از مؤثرترين روشهاي درماني است كه ميتواند به كاهش علايم و همچنين يافتن عوامل مسبب اضطرابهايمان كه پيش از اين قادر به تشخيص آن نبوديم كمك كند. رواندرماني ميتواند انفرادي يا گروهي باشد. برخي از درمانگران براي اختلالاتي نظير اضطرابها و ترسهاي بيمارگونه از روش گروه درماني استفاده ميكنند. اين نوع درمانها ميتواند با استفاده از داروهاي مورد نياز نيز همراه شود.
دارو درماني:با نظر پزشك متخصص براي درمان علايم بيماري داروهاي ضد اضطراب و گاهي ضد افسردگي كه داراي تركيبات مناسب و آرامبخش هستند تجويز ميشوند بنابر اين توصيه ميشود حتماً استفاده از دارو را زير نظر روانپزشك شروع و ادامه دهيد.
شبکه بهداشت و درمان شهرستان کلات
واحد سلامت روان
تاريخ بروز رساني : دوشنبه 08/11/86 ساعت 12:34
| 
شبكه بهداشت و درمان کلات
