اخبار

نظرسنجي

نظر شما راجع به ظاهر و محتوای سایت چیست ؟

عالی 36.7%
بسیار خوب 14.4%
خوب 14.3%
متوسط 7.9%
ضعیف 26.7%


مشاهده نتايج

صفحات پر بازديد

چگونه نفخ معده را برطرف نماييم ؟ ( 342559 )
عصبانيت و راههاي مبارزه با آن ( 85902 )
برنامه آموزشي كودكان ( 71369 )
كنترل تنظيم خانواده و جمعيت ( 70408 )
چگونه در مصرف آب صرفه جویی کنیم ؟ ( 64667 )
بلوغ ( 60678 )
قرص فروس سولفات ( 51240 )
رفتار های پر خطر در جوانان ( 33447 )
مواد غذايي براي كاهش كلسترول ( 31561 )
صفحه اول شبكه بهداشت و درمان شهرستان كلات ( 31320 )
شپش ( 29565 )
شبكه هاي وايرلس ( 22328 )
روشهاي جلوگيري ازبارداري ( 20067 )
سل ( 18898 )
سياه سرفه ( 18359 )
بيماري آنفولانزا ( 16061 )
ويتامين آ ( 14451 )
پیش فعالی د رکودکان ( 14369 )
آموزش ايميل ( 13891 )
لیشمانیا ( 13812 )
تغذيه تكميلي در كودكان ( 13396 )
چه غذايي بخوريم تا سالم بمانيم ( 12339 )
معرفي شهرستان كلات نادر ( 12147 )
ويروس چيست ( 11193 )
فلج اطفال ( 10475 )

سل.pdfسل.doc

سل

 
 
سل

تعریف

سل یک بیماری عمدتاً ریوی است که توسط مایکو باکتریوم توبرکلوزیس یا باسیل کُخ (BK) ایجاد میشود.

اهمیت بهداشتی

علیرغم کشف واکسن و داروهای بسیار موثر برای درمان سل در حال حاضریک سوم کل مردم جهان و 50 درصد مهاجران در حال حاضر آلوده با باسیل سل هستند برآورد میشود که در هر 4 ثانیه یک نفر در دنیا به سل مبتلا میشود و در هر 10 ثانیه در دنیا یک نفر از سل می میرد با این روال در یک دهه نزدیک به300 میلیون نفر به میکروب سل آلوده میشوند و این بیماری به دو شکل ریوی و خارج ریوی تظاهر مینماید که سل ریوی 85 درصد موارد و شکل خارج ریوی 15 درصد موارد را تشکیل میدهد.

مورد مشکوک به سل ریوی

شایعترین و مهمترین علامت ابتلا به بیماری سل ریوی ، سرفه پایدار به مدت 3 هفته یا بیشتراست که معمولاًهمراه خلط و گاهی خلط خونی است .

سایر علائم عبارتند از : تب ، درد قفسه سینه ، تنگی نفس ، کاهش وزن ، کاهش اشتها ، بی حالی و خستگی شبانه .

توجه: سابقه تماس با بیمار خلط مثبت ( بویژه کودکان و بالغین جوان ) شک به سل را بیشتر تقویت میکند .

علائم سل خارج ریوی به عضو مبتلا بستگی دارد مثل :

· درد قفسه سینه در سل پلور

· درد و تورم مفاصل در سل مفصلی

· نازایی در سل اعضای تناسلی

· اختلال ادراری و پیدایش خون در ادرار در سل کلیه

· سردرد ، تب و سفتی گردن در مننژیت سلی

· بزرگ شدن و احیاناًخروج چرک از گره های لنفاوی در سل گره های لنفاوی

· تغییر شکل استخوانها در سل استخوانی ( مانند زاویه دار شدن ستون فقرات و اختلال حرکتی در اندامها )

تشخیص

· آزمایش اسمیر مستقیم خلط : ( برای این منظوزر باید از فرد مشکوک به سل لااقل 3 نمونه خلط در عرض 3-2 روز جمع آوری و مورد آزمایش میکروسکوپی قرار گیرد )

· آزمایش میکروب شناسی خلط از جمله مهمترین ، در دسترس ترین و ارزانترین روش تشخیص سل ریوی ، بویژه در بالغین است .

· تشخیص سل برا ساس رادیوگرافی سینه و نتیجه تست توبرکولین از اهمیت بسیار کمتری برخوردار است .

· اساس تشخیص سل ریوی نتیجه آزمایش میکروسکوپی خلط بیماران مشکوک است .

« نحوه تهیه نمونه خلط از بیمار مشکوک به سل»

توجه:

- نمونه اول : باید در اولین مراجعه بیمار و زیر نظر پرسنل بهداشتی گرفته شود

- نمونه دوم : در همان روز اول بعد از گرفتن نمونه اول یک ظرف خلط خالی نیز به بیمار داده میشودتا صبح روز بعد بمحض بیدار شدن ، خلط صبحگاهی خود را در آن جمع آوری و به واحد بهداشتی بیاورد.

- نمونه سوم : در مراجعه روز دوم به واحد بهداشتی پس از تحویل نمونه دوم ،یک نمونه دیگر نیز در جا از بیمار گرفته میشود

نکته :

باید به بیمار نحوه تهیه خلط توضیح داده شود و کیفیت نمونه ها توسط پرسنل تحویل گیرنده نمونه بررسی گردد تا در صورت آب دهان بودن ، دوباره تهیه شود و نمونه آب دهان ارزش ارسال به آزمایشگاه را ندارد تا جایی که امکان دارد باید نمونه حاوی خلط سینه باشد و همچنین حجم نمونه گرفته شده حداقل باید حدود cc5 باشد .

تعاریف بر اساس محل ابتلا به سل و وضعیت باکتریولوژیکی در بالغین

—سل ریوی اسمیر مثبت

- بیماری که حداقل 2 آزمایش اسمیر خلط مثبت از نظر BK داشته باشد

- بیماری که فقط 1 ازمایش اسمیر خلط مثبت از نظر BK داشته باشد و تغییرات رادیو گرافیک قفسه سینه موید سل ریوی فعال باشد.

- بیماری که فقط 1 ازمایش اسمیر خلط مثبت از نظر BK و یک مورد هم کشت مثبت از نظر BK داشته باشد.

—سل ریوی اسمیر منفی

بیماری که تمام شرایط زیر را داشته باشد:

· بیماری که 2 دروه آزمایش اسمیر خلط ( هر دوره 3 آزمایش ) به فاصله 2 هفته انجام داده باشد و در هر دوره ، حداقل 2 اسمیر خلط از نظر BK منفی باشد.

· تغییرات رادیو گرافیک قفسه سینه موید سل ریوی باشد و علیرغم یکهفته درمان آنتی بیوتیکی وسیع الطیف ، تغییری در حال عمومی بیمار ایجاد نشود .

· تصمیم پزشک مبنی بر شروع درمان ضد سل

یا بیماری که تمام شرایط زیر را داشته باشد :

· بیماری با علائم مطرح کننده سل که بشدت بد حال باشد

· حداقل 2 اسمیر خلط مستقیم منفی از نظر BK داشته باشد.

· تغییرات رادیو گرافیک قفسه سینه موید سل ریوی فعال ( شامل تصاویر ضایعات سل ریوی با درگیری بافت بینابینی یا سل ارزنی ) باشد.

· تصمیم پزشک مبنی بر شروع درمان ضد سل

یا :

بیماری که آزمایش های اولیه اسمیر مستقیم خلط وی از نظر BK منفی بوده، ولی آزمایش کشت خلط او مثبت گزارش شود.

سل خارج ریوی

- ابتلا به سل سایر اعضای بدن به غیر از ریه

- ابتلا پلور ( پرده جنب ) و گروههای لنفاوی مدیاستن در این گروه قرار دارند

تعاریف بر اساس سابقه درمان

مورد جدیدبیماری که قبلاً هیچگونه داروی ضد سل مصرف نکرده و یا مدت مصرف داروها کمتر ازیک ماه باشد.

عودبیماری که در گذشته درمان شده و بعنوان بهبود یافته اعلام گردیده و در حال حاضر مجدداً با خلط مثبت مراجعه کرده است.

شکست درمان بیماری که آزمایش مستقیم خلط وی 5 ماه پس از شروع درمان هنوز مثبت باشد و یا در عرض همین مدت پس از منفی شدن ، مجدداً مثبت شود

درمان بعد از غیبت بیماری که حداقل یک ماه تحت درمان بوده ، حداقل پس از 2 ماه غیبت از درمان، مجدداً جهت درمان مراجعه کرده باشد.

وارده بیماری که در یک واحد دیگر تحت درمان بوده و جهت ادامه درمان به این واحد منتقل شده باشد .

مزمنبیماری که علیرغم درمان کامل مشتمل بر حداقل یک دوره رژیم درمانی گروه 1 و یک دوره کامل درمان مجدد( رژیم درمانی گروه 2) تحت نظارت مستقیم ، همچنان اسمیر مثبت باقی بماند یا اسمیر مثبت شود.

درمان

اساس درمان بیماری سل درمان دارویی بوده و طبق دستور ذیل میباشد :

گروه درمانی

بیماران تحت درمان

مرحله حمله ای

مرحله نگهدارنده

1

بیماران جدید با :

اسمیر مثیت

اسمیر منفی

خارج ریوی

2HRZE

یا

2HRZS

· 4HR

2

موارد عود

موارد شکست درمان

درمان بعد از غیبت ( با خلط مثبت)

2HRZES

و سپس

1HRZE

5HRE

· مرحله درمان نگهدارنده برای گروه 1 چهار ماه است ولی برای بیماران مبتلا به مننژیت سلی ، سل منتشر ارزنی یا مبتلایان به سا ستون مهره ها یا ضایعات عصبی ، مرحله نگهدارنده بمدت 7 ماه توصیه میسشود .

درمان بیماران مراجعه کننده بعد از غیبت

· اگر بیمار مبتلا به سل ریوی با سابقه بیش از یک ماه درمان گروه یک ، پس از 2 ماه غیبت از درمان ، مجدداً مراجعه نماید و آزمایش خلط وی مثبت باشد، باید تحت درمان گروه 2 قرار گیرد .

· بیماری که در گروه 1 تحت درمان قرار گرفته باشد و برای بیش از 2 ماه داروی خود را قطع کرده باشد و در موقع مراجعه مجدد ، اسمیر خلط وی منفی باشد ، میتوان درمان نوع اول را ادامه داد .

پایش در حین درمان

در جریان درمان دارویی ، بیماران باید به فواصل معینی مورد بررسی و نظارت قرار گیرند. لذا جهت اطمینان از موفقیت روند درمان در پایان ماههای ( 2 ، 4 و 6 ) ، ( 3 ، 5 و 8 ) پس از شروع درمان ، بسته به گروه درمانی ( 1 یا 2 ) هر بار 2 نمونه خلط آزمایش میشود .

آزمایش گسترده خلط

رژیم 6 ماهه

رژیم 8 ماهه

پایان مرحله حمله ای

پایان ماه دوم

پایان ماه سوم

در طی مرحله نگهدارنده

پایان ماه چهارم

پایان ماه پنجم

پایان درمان

ماه ششم

ماه هشتم

توجه:

- مرحله حمله ای در گروه 1 دو ماه است ولی اگر بیمار در پایان ماه 2 هنوز نتیجه آزمایش خلط او مثبت باقی مانده باشد درمان حمله ای را تا پایان ماه 3 ادامه میدهیم و پایان ماه آزمایش خلط را دوباره تکرار مینماییم و بدون توجه به نتیجه آزمایش خلط ، درمان نگهدارنده را آغاز میکنیم .

- مرحله حمله ای در گروه 2 برابر سه ماه است ولی اگر بیمار در پایان ماه 3 هنوز نتیجه آزمایش خلط او مثبت باقی مانده باشد درمان حمله ای را تا پایان ماه 4 ادامه میدهیم البته بدون استرپتومایسین ، و پایان ماه 4 آزمایش خلط را دوباره تکرار مینماییم اگر هنوز مثبت باقی مانده باشد کشت خلط و آزمایشات حساسیت دارویی را در صورت وجود امکانات انجام داده و درمان نگهدارنده را نیز آغاز میکنیم .

- برای بیماران خلط منفی و حتی مبتلایان به سل خارج ریوی ( در صورت داشتن خلط) توصیه میشود در پایان ماه دوم درمان ، یک بار از نمظر وجود باسیل سل در خلط مورد آزمایش قرار گیرند تا از منفی ماندن آنها اطمینان حاصل شود . انجام این آزمایش اساساً برای کنترل بیماران از نظر عدم ابتلا به بیماری سل ریوی با اسمیر خلط مثبت است که ممکن است در ابتدا به آن توجه نشده و تشخیص داده نشده باشد .

معیارهای نتایج درمان

تعاریف استاندارد جهت ثبت نتایج درمان در بیماران مبتلا به سل ریوی خلط مثبت

بهبود یافته بیماری که آزمایش خلط وی در زمان پایان درمان یا یک ماه قبل از آن ، منفی شده باشد و حداقل یک آزمایش

خلط منفی نیز در طی درمان داشته باشد .

تکمیل دوره درمان بیماری که دوره کامل درمان را دریافت داشته ولی از انجام یا نتیجه آزمایش خلط وی در پایان درمان اطلاعی

در دست نباشد .

شکست درمان بیماری که آزمایش مستقیم خلط وی 5 ماه پس از شروع درمان هنوز مثبت باشد و یا در عرض همین مدت پس

از منفی شدن ، مجدداً مثبت شود .

فوت شده بیماری که به هر علت در طول درمان سل فوت کند .

غیبت از درمان بیماری که به مدت 2 ماه یا بیشتر داروی خود را قطع کرده است .

انتقال یافته بیماری که پس از شروع درمان به یک واحد درمانی دیگر انتقال یافته باشد .

نکته :

1- چنانچه در طی درمان یک فرد بیمار مشخص شود که تشخیص سل در او اشتباه بوده است باید نام بیمار در دفتر سل خط خورده تا در تجزیه و تحلیل نتایج درمان ارزیابی نشوند اما شماره سلی که در دفتر به فرد فوق داده شده تغییر پیدا نمیکند و به فرد دیگری هم داده نمیشود و طبق فرم شماره 8 عدم ارزیابی بیمار فوق بعلت اشتباه در تشخیص گزارش میگردد.

2- نتایج درمان بیماران مبتلا به سل ریوی خلط منفی و سل خارج ریوی ، بعنوان بهبود یافته و شکست درمان اعلام نمیشود زیرا این نتایج فقط بر اساس آزمایش اسمیر خلط است ولی سایر نتایج از جمله تکمیل دوره درمان ، فوت شده ، غیبت از درمان و انتقال را میتوان به این بیماران بکار برد .

پیگیری اطرافیان بیمار

- تمام اطرافیان بیمار مبتلا به سل ریوی خلط مثبت ، به معاینه نیاز دارند .

- پیگیری بالغین : در صورتیکه فردی دچار سرفه باشد.باید بعنوان مورد مشکوک به سل تحت بررسی قرار گیرد و 3 نمونه خلط جهت آزمایش از وی تهیه شود . اگر اطرافیان علائم خاصی نداشته باشند ضمن آموزش علائم بیماری کافی است به آنها یاد آور شد تا در صورت احساس ناراحتی ، برای انجام معاینه مراجعه نمایند.

*توصیه میشود که یک ماه بعد نیز این افراد مورد معاینه مجدد قرار گیرند .

Eتوجه:

آزمون توبرکولین در بالغین کمتر ارزش دارد چون اکثر افراد بالغ دارای آزمون مثبت هستند .

  • پیگیری کودکان : کودکان بویژه در سنین کمتر از 6 سال که در معرض تماس بوده و علائم بالینی و نشانه های پاراکلینیک ( تست توبرکولین مثبت ، رادیوگرافی مشکوک ریه ، خلط یا شیره معده مثبت از نظر AFB )دارند باید بعنوان یک بیمار مبتلا به سل تحت معالجه قرار گیرند و در غیر اینصورت کلیه کودکان کمتر از 6 سال که در معرض تماس بوده اند باید درمان پیشگیری با ایزونیازید بمقدار 5 میلی گرم بازای هر کیلو گرم وزن بدن بطور روزانه و برای مدت 6 ماه دریافت نمایند .فرد آلوده جدید ( اعم از کودک یا بزرگسال ) ممکن است آزمون توبرکولیم منفی داشته باشد و سالم نیز باشد بروز علائم بیماری و مثبت شدن آزمون ممکن است در آینده آشکار شود اگر بیمار کودک است یررسی افراد خانواده جهت شناسایی فرد انتقال دهنده باسیل به کودک ضروری است .

توجه: افراد خانواده بیماران مسلول به پیگیری فعال نیاز دارند .

پیشگیری

مهمترین راه پیشگیری از سل ، درمان قطعی تمام بیماران مبتلا به سل ریوی با اسمیر خلط مثبت است و لیکن با رعایت یکسری اصول کلی شاید بتوان خطر انتقال عفونت را تا حدی کاهش داد .

  • اقدامات عمومی

- ارتقای سطح بهداشت در جامعه و محیط زندگی افراد

- آموزش عمومی بهداشت

- برقراری تهویه و نور کافی در اتاق بیماران

- تغذیه مناسب بیمار

  • اقدامات اختصاصی

پروفیلاکسی دارویی با ایزونیازید : درمان پیشگیری با ایزونیازید بمقدار 5 میلی گره بازای هر کیلوگرم وزن بدن بطور روزانه و برای مدت 6 ماه ، مانع پیشرفت عفونت ناشی از مایکوباکتریوم بطرف بیماری سل میشود این درمان فقط برای افراد در معرض خطر بالا ضروری است از جمله :

- نوزادان مادران مبتلا به سل ریوی با اسمیر خلط مثبت

- تمام کودکان کمتر از 6 سال که در معرض تماس بوده اند ولی علائم بالینی دال بر بیماری سل ندارند.

- بیماران دچار ضعف سیستم ایمنی ، افراد ممبتلا به دیابت کنترل نشده ، بیماران دچار نارسایی کلیه که تست توبرکولین مثبت دارند ( در صورت درخواست پزشک متخصص )

توجه: هرگز از ریفامپین جهت پیشگیر ی استفاده نکنید .

واکسیناسیون با BCG

واکسیناسیون جزء برنامه گسترش ایمنسازی ( EPI) کشوری است و بررسیها نشان داده که با واکسیناسیون نوزادان بوسیله واکسن BCG ، میتوان از بروز موارد خطر و مرگ زای بیماری ( شکل ارزنی و مننژیت سلی ) جلوگیری کرد و براساس دستورالعمل کشوری لازم است که واکسن در بدو تولد به شکل داخل جلدی در قسمت فوقانی بازوی چپ و بمقدار 05/0 میلی لیتر مایه کوبی شود و این میزان برای کودکان زیر 1 سال کفایت میکند و برای کودکان بیش از 1 سال 1/0 میلی لیتر توصیه میگردد .

برای کودکان 7 سال و بالاتر که در موعد مقرر مراجعه نکرده اند قبل از تلقیح واکسن BCG در صورت امکان باید تست مانتو انجام شود و در صورتی که اندوراسیون حاصل از تست کمتر از 6 میلی متر است واکسن تلقیح شود .

تلقیح واکسن BCG در دو مورد ممنوع است : 1- نوزادانی که علائم تب زرد دارند . 2- نوزادانی که عفونت HIV دارند

توجه: تلقیح یکبار واکسن BCG برای تمام طول عمر کفایت میکند.
 
شبکه بهداشت و درمان شهرستان کلات
واحد مبارزه با بیماریها

تاريخ بروز رساني : يكشنبه 03/11/89 ساعت 17:51

سل.pdfسل.doc

سل

Mashhad University of Medical Sciences Contact Details:
Main address: University St., Ghoraishy Building 91375-345 Mashhad, Iran ,
Tel:( 98 511) 841 2081-5 , Fax:( 98 511) 8430249 , E-mail: Info(at)mums.ac.ir Members: - Schools and Hospitals School: Dentistry , School: Health , School: Medicine , School: Nursing & Midwifery , School: Paramedical , School: Pharmacy , School: Traditional Medicine , Hospital: Dr.Sheikh , Hospital: Dr.Shariati , Hospital: Emam Reza , Hospital: Ghaem , Hospital: Hashemi Nezhad , Hospital: Ibn-e-Sina , Hospital: Khatam-al-Anbia , Hospital: Montaserie , Hospital: Ommul-Banin , Hospital: Omid , Hospital: Shahid Kamyab , Hospital: Taleghani , History: Mashhad Faculty of Medicine was officially opened on Nov. 23, 1949 by Dr Zanganeh, the minister of culture. The school started out with 61 students, one associate professor and seven tutors. In 1956, when the school of Arts opened, the two schools merged to form the University of Mashhad. In 1989, the faculties offering Medical Sciences' degrees across the country separated from the Ministry of Culture and Higher Education. New emerging Medical Universities have gone under management of Ministry of Health, Treatment and Medical Education. Thus the original University of Mashhad was divided into two independent universities: "Ferdowsi University of Mashhad" and "Mashhad University of Medical Sciences'. Mashhad University of Medical Sciences operates at present with 8 faculties, 32 hospitals, 179 rural and 147 urban health centers. It covers an enormous area stretching from the north east to the central parts of the country, which makes it the largest university of Medical Sciences providing health care and treatment services. With 597 teaching staff, 1645 MDs with different specialties, 138 dentists, 123 pharmacists and 25, 402 employees, the university provides health care and medical services to the area's large population as well as to over 25 million tourists a year.

شبکه بهداشت و درمان شهرستان کلات تلفن: 6- 34723434 051 نمابر: 34722050-051 DNKALAT@mums.ac.ir
تمام حقوق مادی و معنوی این سایت مربوط به دانشگاه علوم پزشکی مشهد می باشد و هرگونه کپی برداری از مطالب آن تنها با ذکر منبع بلامانع است.